Examkin

Question

Difficulty: Very hardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar ve TDK güncel kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Yeni açılan huzurevi binası, modern imkânlarıyla yaşlılara konforlu ve huzurlu bir yaşam ortamı sunuyor.
  2. B
    Tıp fakültesindeki ana bilim dalı toplantısında, önümüzdeki yılın akademik takvimi ve araştırma projeleri görüşüldü.
  3. C
    Modern psikolojide bilinçaltı kavramı, bireyin farkında olmadığı dürtülerin davranışlar üzerindeki etkisini açıklar.
  4. Ameliyat sonrası oluşan gözaltı ödemleri ve morlukları için doktorun önerdiği kremleri düzenli kullanıyordu.Answer
  5. E
    Şirketimiz, yurt dışı pazarlara açılmak amacıyla yeni bir stratejik ortaklık anlaşması imzalayacağını duyurdu.

Answer

Göz altı ödemleri ifadesindeki kelimenin yazımı yanlıştır; somut bir yer bildirdiği için 'göz altı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Göz altı sözcüğü, bir organın alt kısmını yani somut bir yeri ifade ettiğinde ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'ödem ve morluk' bağlamında kullanıldığı için fiziksel bir bölgeyi işaret etmektedir. Bu nedenle 'göz altı' şeklinde ayrı yazılması gerekirdi. Bitişik yazılan 'gözaltı' ise sadece 'hukuki bir tedbir olarak alıkoyma' anlamındaki terim için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki birleşik kelimelerin (huzurevi, ana bilim dalı, bilinçaltı, gözaltı, yurt dışı) tespit edilmesi.
Tespit edilen kelimeler: huzurevi, ana bilim dalı, bilinçaltı, gözaltı, yurt dışı.
Yazım yanlışının hangi kelimede olduğunu bulmak için önce birleşik yapıları belirlemek gerekir.
2
'Alt/Üst' sözcüklerinin yazım kuralının uygulanması.
Bilinçaltı (soyut) bitişik yazılırken, göz altı (somut yer) ayrı yazılmalıdır.
TDK'ye göre somut yer bildiren 'alt' sözleri ayrı, soyut anlam taşıyanlar bitişik yazılır.
3
'Ev', 'Ana' ve 'Dış' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin kontrol edilmesi.
Huzurevi (bitişik), ana bilim dalı (ayrı), yurt dışı (ayrı) kullanımlarının doğruluğu teyit edildi.
Kelimelerin TDK güncel kılavuzundaki özel kurallara uygunluğu denetlenmelidir.

Key Concept

Somut Yer Bildiren Alt/Üst Sözcüklerinin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin somut bir yer mi yoksa soyut bir kavram mı bildirdiğine dikkat edin.
2
Hukuki bir terim olan 'nezaret' anlamındaki gözaltı ile bir organın alt kısmını belirten göz altı arasındaki farkı hatırlayın.
3
Gözün fiziksel bölgesindeki morluk veya ödemden bahsedilirken 'yer bildirme' durumu olduğu için kelimeler ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'su altı' (somut) ve 'suçüstü' (soyut/terim) kelimelerinin yazım farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimelerin anlam değişikliğine uğrayıp uğramadığını kontrol etmek: 'Ev' ile kurulanlar bitişik, 'iç/dış/öte' ile kurulanlar ayrı yazılır kuralını ezberlemek yerine mantığını kavramak çözümü hızlandırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic