Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde I.I. Balkan Savaşı devam ederken, Londra Konferansı'nda Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki haberleri gerekçe gösteren İttihat ve Terakki Cemiyeti, 2323 Ocak 19131913 tarihinde Bâb-ı Âli'yi basarak Sadrazam Kamil Paşa hükümetini silah zoruyla istifaya zorlamıştır.

Bu gelişmenin Türk siyasi tarihindeki temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mevcut siyasi rejimi değiştirerek mutlakıyete geri dönmeyi amaçlayan bir isyan olması
  2. B
    Padişah V.V. Mehmet Reşat'ı tahttan indirerek hanedan değişikliğini hedefleyen bir girişim olması
  3. Siyasal rejime veya hanedana dokunmadan, sadece yürütme gücünü (hükümeti) hedef alan bir darbe olmasıAnswer
  4. D
    Ordunun siyasetten tamamen ayrılmasını sağlayan demokratik bir yasal düzenleme olması
  5. E
    Balkan devletleriyle imzalanan Londra Antlaşması'nın hükümlerine karşı başlatılan bir halk ayaklanması olması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını'nın temel niteliği; siyasal rejime veya padişaha dokunmadan, sadece mevcut hükümetin (yürütme organının) silah zoruyla değiştirilmesidir.
Bâb-ı Âli Baskını'nda padişah V.V. Mehmet Reşat tahtta kalmış, Meşrutiyet rejimi ve anayasa (Kanun-i Esasi) yürürlükte kalmıştır. Değişen tek şey, icraatlarından memnun olunmayan hükümetin (Kamil Paşa kabinesi) yerine İttihatçıların desteklediği bir hükümetin (Mahmut Şevket Paşa kabinesi) getirilmesidir. Bu durum olayı tipik bir 'hükümet darbesi' kılar.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını belirle
Olay 2323 Ocak 19131913'te gerçekleşen bir baskındır.
Olayın kimler tarafından (İttihatçılar) ve kime karşı (Kamil Paşa hükümeti) yapıldığını anlamak gerekir.
2
Hedef analizi yap
Hedef Bâb-ı Âli (Hükümet Konağı) olup, Sadrazam istifaya zorlanmış ve yerine Mahmut Şevket Paşa getirilmiştir.
Padişahın tahtta kalması ve Meşrutiyet'in devam etmesi, olayın bir 'rejim değişikliği' olmadığını kanıtlar.
3
Tarihsel sonuçları değerlendir
Bu olay Türk tarihindeki ilk hükümet darbesidir.
Yürütme organının zorla değiştirilmesi siyasi terminolojide hükümet darbesi (coup d'etat) olarak tanımlanır.

Key Concept

Bâb-ı Âli Baskını bir hükümet darbesidir (hükümet değişmiştir), rejim darbesi değildir (Meşrutiyet devam etmiştir).

Hints

1
Bu olayın sonucunda kimin istifa edip yerine kimin geldiğine ve padişahın durumuna odaklanın.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını ile 3131 Mart Vakası'nı 'hedef alınan yapı' (Rejim vs. Hükümet) bakımından kıyaslayan bir tablo inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question