Demokrasi modelleri ve hükümet sistemleri arasındaki teorik ilişkiler ile uygulama esasları dikkate alındığında; kuvvetler ayrılığı prensibinin uygulanma biçimleri ve halkın yönetime katılım araçları hakkındaki aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- ABaşkanlık sisteminde yasama ve yürütme organları aslen halktan aldıkları demokratik meşruiyetle görev yaptıkları için, kural olarak birbirinin hukuki varlığına son verme (fesih veya güvensizlik oyu ile düşürme) yetkisine sahip değildirler.
- BYarı doğrudan demokrasi araçlarından biri olan 'halk teşebbüsü' (initiation), belirli sayıda seçmenin bir araya gelerek yasama organına kanun teklifi sunması veya anayasa değişikliği talep etmesi şeklinde tezahür eden 'yapıcı' bir mekanizmadır.
- CMeclis hükümeti sisteminde yürütme organı, yasama organının içinden seçilen ve onun talimatlarıyla hareket eden bir kurul niteliğinde olup; yasamanın üzerinde bir veto veya fesih yetkisine sahip olması teorik olarak mümkün değildir.
- Temsilcilerin azli (recall) kurumu, yarı doğrudan demokrasinin bir aracı olup seçmenlerin performansından memnun kalmadıkları seçilmiş temsilcileri görev süresi dolmadan görevden almalarına imkân tanıyan ve sadece parlamenter hükümet sistemlerinde uygulanan bir yöntemdir.Answer
- EYarı başkanlık sisteminde yürütme organının 'düalist' (iki başlı) yapısı; halk tarafından seçilen ve siyasi sorumluluğu bulunmayan devlet başkanı ile meclise karşı sorumlu olan hükümetin bir arada bulunmasıyla karakterize edilir.
Answer
Temsilcilerin azli (recall), sadece parlamenter sistemlere özgü olmayıp, yarı doğrudan demokrasi modellerinde seçmenlerin seçilmiş kişileri görevden almasını sağlayan genel bir mekanizmadır.
Temsilcilerin azli (recall), yarı doğrudan demokrasinin bir aracıdır ve seçmenlerin seçtikleri temsilcileri (milletvekili, belediye başkanı vb.) görev süreleri bitmeden görevden almalarına olanak sağlar. Bu mekanizma sadece parlamenter sisteme özgü değildir; aksine parlamenter sistemlerde yasama ve yürütme arasındaki denetim 'güvenoyu' veya 'fesih' ile sağlanırken, azil kurumu doğrudan halk ile temsilci arasındaki güven ilişkisine dayanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yarı Doğrudan Demokrasi Araçları ve Hükümet Sistemleri İlişkisi
Hints
1
Bir aracın 'sadece' belirli bir sistemde uygulandığını iddia eden seçeneklere dikkat edin.
2
Temsilcilerin azli ile yasama organının hükümeti düşürmesi (güvenoyu) arasındaki aktör farkını düşünün.
3
Yarı doğrudan demokrasi araçları, temsili demokrasinin içine halkın iradesini doğrudan yansıtan eklemelerdir; hükümet sistemlerinin (parlamenter, başkanlık) doğasıyla değil, demokrasi anlayışıyla ilgilidir.
Practice More
2017 Anayasa değişiklikleri sonrası Türkiye'de uygulanan 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin klasik başkanlık sisteminden ayrılan 'eş zamanlı seçim' ve 'karşılıklı fesih' benzeri yetkilerini inceleyin.
Estimated Time:3m 0s