Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de petrol rafineleri kurulurken tesislerin yer seçiminde farklı coğrafi ve ekonomik faktörler belirleyici olmuştur. Batman Rafinerisi'nin kuruluş yeri ile İzmit (İpraş) ve İzmir (Aliağa) rafinelerinin kuruluş yerleri karşılaştırıldığında, bu tesislerin konumlanmasında etkili olan öncelikli faktörlerin temel bir farklılık gösterdiği görülmektedir. Bu karşılaştırmaya göre, sözü edilen tesislerin yer seçimindeki temel fark aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. Batman'da ham maddeye yakınlık etkiliyken, İzmit ve İzmir'de ulaşım ve pazara yakınlık faktörlerinin ön planda olmasıAnswer
  2. B
    Batman'da enerji kaynağına yakınlık, kıyı kesimlerde ise yalnızca iş gücü potansiyelinin yüksek olması
  3. C
    Tesislerin tamamının yüksek su ihtiyacını karşılamak amacıyla büyük akarsu ağızlarına kurulmuş olması
  4. D
    Batman'da yer şekillerinin engebeli olması, İzmit ve İzmir'de ise düzlük alanların geniş yer tutması
  5. E
    Tüm rafinelerin stratejik güvenlik gerekçesiyle sadece ülkenin iç kesimlerinde toplanmış olması

Answer

Batman'da ham maddeye yakınlık etkiliyken, İzmit ve İzmir'de ulaşım ve pazara yakınlık faktörlerinin ön planda olması
Doğru seçenek, Türkiye'deki petrol sanayisinin çift yönlü yapısını analiz etmektedir. Batman Rafinerisi, Güneydoğu Anadolu'da çıkarılan petrolün çıkarıldığı yere yakınlığı nedeniyle kurulmuşken (ham madde), İzmir (Aliağa) ve İzmit (İpraş) rafineleri ithal edilen petrolün boşaltılması ve büyük şehirlere (İstanbul, Bursa vb.) hızlı dağıtımı için ulaşım ve pazar imkanları gözetilerek kıyı şeridinde yer seçmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Batman ilinin Türkiye petrol üretimindeki yerini belirle
Batman, Türkiye'de petrolün çıkarıldığı ana bölgedir.
Batman'daki rafinerinin konumu, çıkarılan petrolü yerinde işleme (ham maddeye yakınlık) amacı taşır.
2
İzmit ve İzmir'deki rafinelerin coğrafi konumunu analiz et
Bu iller büyük limanlara sahip kıyı şehirleridir ve tüketimin yoğun olduğu pazar alanlarıdır.
Türkiye petrol ihtiyacının büyük kısmını ithal ettiği için ithalatın kolay yapıldığı liman kentleri tercih edilmiştir.
3
İki grup arasındaki kuruluş yeri farkını karşılaştır
Bir yanda yerli üretim (ham madde), diğer yanda ithalat ve dağıtım (ulaşım/pazar) dengesi görülür.
Sanayi coğrafyasında tesisler ya kaynakta ya da dağıtım ağında yoğunlaşır.

Key Concept

Sanayi Kuruluş Yeri Faktörleri (Ham Madde vs. Ulaşım/Pazar)

Hints

1
Batman'da ne çıkarıldığını ve Türkiye'nin geri kalan petrol ihtiyacını nereden karşıladığını düşünün.
2
Deniz yolu ulaşımının sanayideki nakliye maliyetine olan etkisini hatırlayın.
3
Batman yerli üretim merkezidir, İzmit ve İzmir ise ithal ürünlerin giriş kapısıdır.

Practice More

İskenderun ve Ereğli Demir-Çelik fabrikalarının kuruluş yeri farklarını (Ulaşım vs. Enerji) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Tesisleri 'Liman Şehri' ve 'İç Bölge Maden Şehri' olarak sınıflandırarak ulaşım imkanlarını karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question