Examkin

Question

Difficulty: Very hardSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

1982 Anayasası'nda düzenlenen somut norm denetimi (itiraz yolu) mekanizması kapsamında; bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurması, yargılama süreci ve verilen kararların hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi’nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.Answer
  2. B
    Anayasa Mahkemesi kendisine ulaştırılan itiraz başvurusunu beş ay içinde karara bağlayamazsa, yerel mahkeme uyuşmazlığı çözmek için davanın görülmesini Anayasa Mahkemesi kararı sonuçlanıncaya kadar durdurmakla yükümlüdür.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararları, kural olarak geriye yürür ve davanın tarafları bakımından o davanın başlangıcından itibaren hüküm ve sonuç doğurur.
  4. D
    Yerel mahkemeler, somut norm denetimi yoluyla sadece kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin değil, Anayasa değişikliklerinin de hem şekil hem de esas bakımından Anayasaya uygunluğunu denetleyebilirler.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi'nin itiraz konusu hükmü sadece usul (şekil) eksikliği nedeniyle reddetmesi durumunda da kararın yayımlanmasıyla birlikte on yıllık yeniden başvuru yasağı süresi işlemeye başlar.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
Doğru ifadeye göre, Anayasa Mahkemesi bir kanun hükmü hakkında esastan inceleme yapıp Anayasa'ya aykırı olmadığına (redde) karar verirse, bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 yıl geçmeden aynı hüküm için tekrar itiraz başvurusu yapılamaz. Bu kural yargısal istikrarı sağlamayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru Şartlarının Analizi
Somut norm denetimi için görülmekte olan bir dava (derdestlik) ve bu davada uygulanacak bir norm (Kanun veya CBK) bulunmalıdır.
İtiraz yolunun açılabilmesi için mahkemenin önündeki uyuşmazlığı bu norm ile çözecek olması gerekir.
2
Beş Aylık Bekleme Süresinin İncelenmesi
Anayasa Mahkemesi başvuruyu 5 ay içinde karara bağlamalıdır. Eğer bağlamazsa yerel mahkeme mevcut kanuna göre davayı bitirir.
Davanın sürüncemede kalmasını engellemek amaçlanmıştır.
3
On Yıllık Yasak Kuralının Değerlendirilmesi
AYM işin esasına girip red kararı verirse, bu kararın yayımından itibaren 10 yıl boyunca aynı madde için tekrar itiraz yapılamaz.
Yargısal istikrarı korumak ve aynı hükmün sürekli itirazla AYM önüne gelmesini engellemek için getirilmiş bir kısıtlamadır.

Key Concept

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) ve Hak Düşürücü Süreler

Hints

1
İtiraz yolunda mahkemenin Anayasa Mahkemesini ne kadar süre beklemesi gerektiğini hatırlayın.
2
Anayasa Mahkemesi kararlarının geçmişe etkili olup olmadığını ve hangi tür red kararlarının uzun süreli bir engel oluşturduğunu düşünün.
3
On yıllık başvuru yasağının tetiklenmesi için AYM'nin mutlaka 'işin esasına girerek' bir karar vermiş olması gerekir.

Practice More

İtiraz yolu ile iptal davası (soyut norm denetimi) arasındaki farkları, özellikle yetkili özneler bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

More questions from this topic