Bir coğrafya araştırmacısı, Anadolu'da Karadeniz'e dökülen bir akarsuyun boy profilini ve vadi özelliklerini incelemiştir. Araştırmacı raporunda şu bulgulara yer vermiştir:
'Akarsu, kaynağını aldığı yüksek platoluk alanda oldukça düşük bir eğimle ve menderesler çizerek akmaktadır. Ancak orta çığırına geldiğinde, karşısına çıkan ve doğu-batı yönünde uzanan yüksek sıradağları enine keserek kilometrelerce uzunlukta, çok sarp ve derin bir boğaz (yarma) vadi içinden geçmektedir. Dağlık kütleyi aştıktan sonra ise eğimi aniden düşmekte ve taşıdığı alüvyonları sığ kıyı şeridinde biriktirerek denize ulaşmaktadır.'
Akarsuyun üst çığırında düşük enerjiye sahip olmasına rağmen, orta çığırındaki devasa sıradağları aşarak derin bir vadi oluşturabilmesi, Türkiye'nin jeomorfolojik evrimi göz önüne alındığında temel olarak aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- AKıyı gerisinde hızla büyüyen delta ovasının, akarsuyun kaide seviyesini değiştirerek geriye doğru aşındırma şiddetini ve yatak derinliğini artırması
- BKuvaterner başlarındaki buzul erimeleriyle aniden artan akarsu debisinin, dağ kütlesini oluşturan dirençli kayaçları kısa sürede mekanik olarak parçalaması
- Akarsu ağının mevcut sıradağlar oluşmadan önce yerleşmiş olması ve dağ kütlesinin tektonik olarak yavaşça yükselirken akarsuyun yatağını derine kazmaya devam etmesiAnswer
- DOrta çığırdaki sıradağların tamamen kalker (kireç taşı) yapılı olması nedeniyle, akarsuyun yüzeysel aşındırmadan ziyade yer altı erimeleriyle kendine yol bulması
- EKaynak alanının bulunduğu enlem derecelerinin matematik konum gereği bol yağış almasıyla, akarsuyun havza bütünlüğünü koruyacak su taşıma kapasitesine ulaşması