Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek seviyeyi belirleyen "orman üst sınırı", temel olarak sıcaklık şartlarına bağlıdır. Normal şartlarda enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe bu sınırın deniz seviyesine doğru alçalması beklenir. Ancak Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu yerin Akdeniz kıyısındaki dağlar değil, Doğu Anadolu'daki Erzurum-Kars çevresi (28002800-29002900 m) olması bu genel kurala bir istisna oluşturur.

Erzurum-Kars çevresinde orman üst sınırının Akdeniz kıyılarından daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nem miktarının yıl boyunca yüksek seyretmesi
  2. B
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının daha dik açıyla gelmesi
  3. Karasallığın etkisiyle yaz sıcaklıklarının ve yerel ısınmanın yüksek seviyelere çıkmasıAnswer
  4. D
    Volkanik toprakların mineral bakımından çok zengin olması
  5. E
    Batı rüzgarlarının etkisiyle her mevsim bol yağış alması

Answer

Karasallığın etkisiyle yaz sıcaklıklarının ve yerel ısınmanın yüksek seviyelere çıkması
Doğu Anadolu'da, özellikle Erzurum-Kars çevresinde karasallığın şiddetli olması ve geniş kütlelerin yaz mevsiminde yoğun şekilde ısınması, ağaçların yaklaşık 28002800-29002900 metrelere kadar yetişmesine imkan tanır. Bu durum, güneydeki Akdeniz dağlarından bile daha yüksek bir sınır oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Analizi
Orman üst sınırını sıcaklığın belirlediği tespit edildi.
Bitkilerin fizyolojik süreçleri için belirli bir sıcaklık eşiğine ihtiyaçları vardır.
2
Bölgesel Karşılaştırma
Erzurum-Kars'ın Akdeniz'den daha kuzeyde olmasına rağmen sınırının daha yüksek olduğu görüldü.
Normalde enlem nedeniyle Akdeniz'de daha yüksek olması beklenirdi.
3
Neden Sonuç İlişkisi
Karasallık ve kütle etkisiyle yaz ısınmasının bu durumu açıkladığı belirlendi.
İç kesimlerdeki yüksek kütleler yazın daha fazla ısınarak ağaç sınırını yukarı çeker.

Key Concept

Orman Üst Sınırı ve Karasallık İlişkisi

Hints

1
Ormanların yetişebildiği en yüksek sınırı belirleyen temel iklim elemanı sıcaklıktır.
2
Normalde enlem etkisiyle Akdeniz'den Karadeniz'e gidildikçe bu sınırın azalması gerekirdi. Aradaki istisna, denizden uzaklık ve karasallıkla ilgilidir.
3
Deniz etkisinden uzak olan iç bölgelerde ve yüksek platolarda yaz sıcaklıkları karasallık nedeniyle çok artar; bu da ağaç sınırını yukarı iter.

Practice More

Orman alt sınırının Karadeniz kıyılarında deniz seviyesinden başlamasının nedenini araştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question