Question

Difficulty: HardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Türk hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisi (normlar kademelenmesi) ve bu hiyerarşideki normların birbirleriyle olan hukuki ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.
  2. B
    Yargıtay ve Danıştay'ın İçtihadı Birleştirme Kararları, normlar hiyerarşisinde kanun basamağında yer alan ve tüm yargı organlarını bağlayan asli hukuk kaynaklarındandır.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, normlar hiyerarşisindeki önceliği ve üstünlüğü gereği kanun hükümleri uygulanır.
  4. D
    Hukuk düzeninde yer alan bir yönetmelik; hem dayanağı olan kanuna hem de hiyerarşik olarak kendisinden üstte bulunan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aykırı düzenleme içeremez.
  5. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmünde olduğu için, bu andlaşmaların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.Answer

Answer

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar aleyhine Anayasa Mahkemesi'ne anayasaya aykırılık iddiasıyla başvurulamayacağını belirten ifade doğru kabul edilmelidir.
Türk hukuk sisteminde usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar 'kanun hükmünde' kabul edilse de, 1982 Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bu andlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesi'ne anayasaya aykırılık iddiasıyla başvurulması mümkün değildir. Dolayısıyla bu andlaşmalar aleyhine iptal davası açılabileceği yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Milletlerarası andlaşmaların normlar hiyerarşisindeki yerini belirlemek.
Andlaşmalar genel kural olarak kanun hükmündedir (Anayasa m. 90).
Andlaşmaların iç hukuktaki etkisini ve diğer normlarla ilişkisini anlamak için ilk adım budur.
2
Andlaşmaların yargısal denetim durumunu incelemek.
Anayasa'nın 90. maddesi, usulüne göre yürürlüğe giren andlaşmalar hakkında Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamayacağını emreder.
Kanunlarla aynı düzeyde olmalarına rağmen, andlaşmaların denetim yasağına tabi olması önemli bir istisnadır.
3
Diğer normların (CBK, Kanun, Yönetmelik) hiyerarşik ilişkisini kontrol etmek.
Anayasa > Kanun/Andlaşma > CBK > Yönetmelik sıralaması teyit edilir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek hatalı olanı kesinleştirmek gerekir.
4
Yanlış olan hukuki önermeyi tespit etmek.
Milletlerarası andlaşmalar için iptal davası açılabileceğini savunan önerme Anayasa m. 90/5'e aykırıdır.
Anayasa'nın açık hükmü ile çelişen ifade yanlış olan seçenektir.

Key Concept

Milletlerarası Andlaşmaların Yargısal Denetim Yasağı

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde olan ancak yargısal denetimi yapılamayan tek norm türünü hatırlayın.
2
Anayasa'nın 90. maddesini inceleyin. Milletlerarası andlaşmaların iptali için Anayasa Mahkemesi'ne gidilip gidilemeyeceğini düşünün.
3
Milletlerarası andlaşmalar kanun gücünde olsa da, milli egemenlik ve devletlerarası nezaket gereği yargısal denetim dışında tutulmuşlardır.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (olağan vs. OHAL) normlar hiyerarşisindeki farklılıklarını ve denetim yollarını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Piramit yöntemini kullanarak her seçeneği bir basamağa yerleştirin ve her basamağın denetim yetkisini (iptal davası mümkün mü?) kontrol edin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question