Question

Difficulty: HardII. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

19451945 yılının Mart ayında Sovyetler Birliği’nin 19251925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Paktı’nı tek taraflı olarak feshetmesi ve ardından Boğazlar ile Doğu Anadolu toprakları üzerinde hak iddia etmesi, Türkiye’nin dış politika stratejisinde köklü bir değişime gitmesine neden olmuştur.

Bu gelişmeler ışığında Türkiye’nin, II.II. Dünya Savaşı’nın son aşamasında Almanya ve Japonya’ya savaş ilan ederek San Francisco Konferansı’na katılma iradesi göstermesinin temel stratejik hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sovyet tehdidine karşı Batılı devletlerin desteğini alarak uluslararası bir güvenlik mekanizmasına dahil olmakAnswer
  2. B
    Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’nı yeniden canlandırarak bölgesel bir savunma bloğu liderliğini üstlenmek
  3. C
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni müttefiklerin talepleri doğrultusunda güncelleyerek Sovyetlerin Akdeniz’e inişini engellemek
  4. D
    Almanya ve Japonya’nın çekildiği pazarlarda Türk ihraç ürünlerinin pazar payını artırarak ekonomik kalkınmayı hızlandırmak
  5. E
    Mihver devletlerin Anadolu üzerindeki fiili işgal tehdidini diplomatik yollarla tamamen ortadan kaldırmak

Answer

Türkiye'nin savaşın son günlerinde sembolik olarak savaş ilan etmesinin temel amacı, Sovyet tehdidine karşı Batılı devletlerin desteğini alarak uluslararası bir güvenlik mekanizmasına (Birleşmiş Milletler) dahil olmaktır.
Doğru cevap, Türkiye'nin 19451945 yılında Sovyetler Birliği'nin artan baskılarına karşı, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası bir yapıya dahil olarak kendi güvenliğini Batılı devletlerin desteğiyle sağlama stratejisini açıklar. Sovyetler'in 19251925 paktını feshetmesi, Türkiye'yi denge politikasından Batı blokuna kaymaya zorlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin konjonktürünü analiz etme
19451945 yılına gelindiğinde II.II. Dünya Savaşı sona ermek üzeredir ve Sovyetler Birliği Türkiye üzerindeki baskısını (paktı feshetme, Boğazlar ve toprak talebi) artırmıştır.
Dış politika hamlelerinin arkasındaki temel itici gücü (güvenlik kaygısı) belirlemek için gereklidir.
2
Yalta Konferansı kararlarını değerlendirme
Müttefikler, San Francisco Konferansı'na katılmak ve BM kurucu üyesi olmak için 11 Mart 19451945'e kadar Mihver devletlere savaş ilan etme şartı getirmiştir.
Türkiye'nin savaş ilanının neden sadece 'sembolik' ve 'diplomatik' olduğunu anlamak için kritiktir.
3
Stratejik çıkarımı yapma
Türkiye, BM'ye katılarak Sovyet yayılmacılığı karşısında Batı ittifakının (özellikle ABD ve İngiltere) siyasi ve askeri koruması altına girmeyi hedeflemiştir.
Savaş ilanının asıl hedefinin askeri bir başarı kazanmak değil, diplomatik bir kalkan oluşturmak olduğunu açıklar.

Key Concept

Aktif Tarafsızlığın Sonu ve Güvenlik Arayışı

Hints

1
Türkiye'nin savaşın sonuna doğru neden aniden taraf değiştirdiğini ve BM kurucu üyeliğinin ne kazandıracağını düşünün.
2
19451945 yılında Sovyetlerin Kars, Ardahan ve Boğazlar üzerindeki taleplerinin Türkiye'yi hangi blok ile iş birliğine itmiş olabileceğine odaklanın.
3
San Francisco Konferansı'na davet edilmenin ön şartı olan savaş ilanı, aslında Türkiye için Sovyetlere karşı 'yalnız kalmama' mücadelesidir.

Practice More

Sovyet taleplerinin Türkiye üzerindeki etkisi ve sonrasında gelişen Truman Doktrini ile Marshall Planı süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question