Examkin

Question

Difficulty: HardSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

1982 Anayasası'nda düzenlenen somut norm denetimi (itiraz yolu) mekanizmasının işleyişi ve yargılama sürecine etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, başvurunun kendisine gelişinden itibaren 55 ay içinde kararını vermezse yerel mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır; ancak bu karar kesinleşinceye kadar AYM kararı gelirse mahkeme bu karara uymak zorundadır.Answer
  2. B
    Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun hükmünü esastan reddetmesi durumunda, aynı hüküm hakkında Resmi Gazete'deki yayım tarihinden itibaren 55 yıl geçmedikçe tekrar itiraz yoluna başvurulamaz.
  3. C
    Mahkeme hâkimi, uyuşmazlıkta uygulanacak normun Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varsa bile davanın taraflarından biri bu yönde bir iddia ileri sürmedikçe re'sen Anayasa Mahkemesi'ne başvuramaz.
  4. D
    Görülmekte olan bir davada uygulanacak olan Anayasa değişikliği hükümlerinin hem şekil hem de esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı itiraz yoluyla ileri sürülebilir.
  5. E
    Somut norm denetimine konu olabilecek metinler sadece Kanunlardır; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler bu denetim yolunun dışındadır.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin 5 ay içinde karar vermemesi durumunda yerel mahkemenin davayı sonuçlandırabileceğini ancak karar kesinleşene kadar gelen AYM kararına uymak zorunda olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, 1982 Anayasası'nın 152. maddesinde yer alan usul kuralını tam olarak yansıtmaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin 5 aylık karar verme süresi geçtikten sonra yerel mahkeme davayı mevcut yasaya göre karara bağlayabilir; ancak yerel mahkemenin bu kararı kesinleşinceye kadar (yani temyiz veya istinaf aşaması bitene kadar) AYM'den bir iptal kararı gelirse, mahkeme bu kararı uygulamakla yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

1
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) temel şartlarını analiz etme.
Görülmekte olan bir dava bulunmalı ve itiraz edilecek norm (Kanun veya CBK) o davada uygulanacak kural olmalıdır.
Başvurunun usulden reddedilmemesi için 'bakılmakta olan dava' şartı kritiktir.
2
Anayasa Mahkemesi'nin karar verme süresini ve sonucunu değerlendirme.
Anayasa Mahkemesi başvuruyu aldıktan sonra 55 ay içinde sonuçlandırmalıdır. Eğer sonuçlandırmazsa, mahkeme davayı mevcut kanuna göre bitirebilir.
Yargılamanın gereksiz yere uzamasını önlemek amacıyla Anayasa tarafından belirlenmiş bir süre sınırıdır.
3
Beş aylık süre sonrası gelen kararın bağlayıcılığını inceleme.
Yerel mahkeme davayı bitirse bile, eğer dosya üst mahkemede (istinaf/temyiz) kesinleşmemişse ve bu sırada AYM iptal kararı verirse, bu karar uygulanır.
Anayasa'nın üstünlüğü ilkesi gereği, henüz kesinleşmemiş bir hukuki uyuşmazlıkta iptal edilen bir hükmün uygulanması engellenir.

Key Concept

Somut Norm Denetiminde 5 Ay ve 10 Yıl Kuralları

Hints

1
Somut norm denetimi için bir davanın görülmekte olması gerekir.
2
Anayasa Mahkemesi'nin başvuruyu sonuçlandırması için tanınan süre 5 aydır. Bu sürenin aşılmasının yargılama sürecine özel bir etkisi vardır.
3
Yerel mahkeme 5 ay dolunca karar verse bile, AYM kararı bu yerel mahkeme kararı 'kesinleşmeden' gelirse bağlayıcılığını korur.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'ne hangi mercilerin soyut norm denetimi (iptal davası) için başvurabileceğini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

More questions from this topic