Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de bazı ovaların oluşumunda litolojik yapı (kayaç yapısı) birincil derecede belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu ovalar, genellikle karstik aşınım ve birikim süreçleri sonucunda meydana gelen geniş düzlüklerdir.

Buna göre, aşağıda verilen ova gruplarından hangisi hem oluşum kökeni bakımından "polye" karakteri taşımakta hem de drenaj sistemlerinin yetersizliğine bağlı olarak kış aylarında "geçici göl" görünümü kazanabilmektedir?

  1. A
    Erbaa, Niksar ve Taşova
  2. Elmalı, Kestel ve TefenniAnswer
  3. C
    Iğdır, Malatya ve Elazığ
  4. D
    Karacabey, İnegöl ve Yenişehir
  5. E
    Menemen, Selçuk ve Balat

Answer

Elmalı, Kestel ve Tefenni ovaları hem karstik kökenli (polye) olmaları hem de drenaj yetersizliği nedeniyle geçici göl özelliği göstermeleriyle soruda verilen tanıma tam olarak uymaktadır.
Doğru cevapta yer alan Elmalı, Kestel ve Tefenni ovaları, Akdeniz Bölgesi'nin batısında yer alan ve kalker tabakalarının çözünmesiyle oluşmuş polye alanlarıdır. Bu ovalar "TAKKEM" (Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı, Muğla) olarak kodlanan grupta yer alırlar. Kapalı havza özelliği gösterdikleri ve suları yer altına ileten düdenlere sahip oldukları için yağışlı dönemlerde drenaj yetersizliği nedeniyle geçici göl görünümü kazanabilirler.

Step-by-Step Solution

1
Litolojik yapının belirleyici olduğu ova türünü belirle.
Litolojik yapının (kalker, jips vb.) baskın olduğu ovalar karstik ovalardır (polyeler).
Polye oluşumu için çözünebilen kayaçların varlığı temel şarttır.
2
Drenaj sisteminin yetersizliği ve geçici göl oluşumu özelliğini analiz et.
Kapalı havza özelliği ve düdenlerin (subatan) varlığı polye ovalarının tipik drenaj karakteridir.
Bu düzlükler çevrelerine göre alçakta kalan kapalı havzalardır ve sular genellikle yer altı yollarıyla tahliye edilir; tıkanma durumunda geçici göller oluşur.
3
Seçeneklerdeki ova gruplarını sınıflandır.
Elmalı, Kestel ve Tefenni (TAKKEM şifresine uygun) ovaları polye grubundadır.
Diğer seçeneklerdeki ovalar tektonik (fay hattına bağlı) veya delta (akarsu biriktirmesine bağlı) kökenlidir.

Key Concept

Karstik Ovalar (Polyeler) ve Hidrografik Özellikleri

Hints

1
Soruda bahsedilen litolojik yapı, genellikle Akdeniz Bölgesi'ndeki kireç taşı (kalker) tabakalarını işaret eder.

Practice More

Karstik ovaların (polye) yaygın olduğu diğer alanları (örneğin Muğla ve Acıpayam) inceleyerek karstik topoğrafyanın Türkiye'deki dağılımını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question