Examkin

Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Türkiye'de akarsuların ağız kısımlarında delta ovalarının oluşabilmesi için hem akarsu havzasının hem de döküldüğü kıyının belirli fiziksel özelliklere sahip olması gerekir. Akarsuyun bol miktarda alüvyon taşımasına rağmen bazı kıyılarda delta oluşumunun gözlenmemesi, bu şartların bir veya birkaçının eksikliğiyle açıklanır.

Buna göre, Türkiye'deki delta ovalarının oluşum şartları ve süreçleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kıyı derinliğinin fazla ve kıta sahanlığının dar olması, alüvyonların daha geniş bir tabana yayılmasını sağlayarak delta oluşumu için en uygun ortamı hazırlar.
  2. B
    Türkiye'nin okyanus kıyısında yer almasından kaynaklanan güçlü gelgit (med−cezirmed-cezir) genliği, akarsu ağızlarında alüvyonların süpürülmesini engelleyerek delta oluşumunu hızlandırır.
  3. C
    Kıyıdaki güçlü alt ve üst akıntılar, akarsuların denize boşalttığı materyallerin kıyı boyunca sabit kalmasını sağlayarak delta gelişimine olumlu katkı sağlar.
  4. D
    Delta ovaları, akarsuların II. Jeolojik Zaman'dan kalma sert masif kütleleri aşındırması sonucunda oluşan yüksek düzlükler olup günümüzde aşınım faaliyetleri durmuştur.
  5. Akarsu havzasında erozyonun şiddetli olması nedeniyle taşınan bol miktardaki alüvyonun, sığ bir kıyıda (geniş kıta sahanlığı) birikmesi delta oluşumunun temel şartıdır.Answer

Answer

Akarsu havzasında erozyonun şiddetli olması nedeniyle taşınan bol miktardaki alüvyonun, sığ bir kıyıda (geniş kıta sahanlığı) birikmesi delta oluşumunun temel şartıdır.
Delta oluşumu için en temel iki gereksinim, akarsuyun denize döküldüğü yere bol miktarda malzeme (alüvyon) getirmesi ve bu malzemenin birikebileceği kadar sığ, sakin bir kıyı (geniş kıta sahanlığı) bulunmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Akarsu havzasındaki süreçleri analiz etme
Erozyonun şiddetli olması, akarsuyun daha fazla alüvyon taşımasını sağlar.
Delta oluşumu için hammadde olan alüvyon miktarının yeterli olması gerekir.
2
Kıyı özelliklerini değerlendirme
Kıyının sığ olması (kıta sahanlığının geniş olması), materyalin birikebileceği uygun bir zemin oluşturur.
Derin kıyılarda alüvyonlar suyun derinliklerine gider ve kıyı çizgisinde birikim yapamaz.
3
Dış etkenleri (akıntı ve gelgit) kontrol etme
Güçlü akıntı ve gelgitin olmaması birikmeyi korur.
Kıyıda hareketlilik az olduğunda alüvyonlar deniz tarafından süpürülmeden birikebilir.

Key Concept

Delta Ovası Oluşum Şartları

Hints

1
Delta oluşumu için kıyının sığ (az derin) olması gerektiğini ve alüvyonların deniz tarafından süpürülmemesi gerektiğini hatırla.

Practice More

Türkiye'deki Bafra, Çarşamba ve Çukurova gibi deltaların hangi akarsular tarafından oluşturulduğunu ve bu kıyıların ortak özelliklerini inceleyebilirsin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Akarsu Şekilleri

More questions from this topic