Lozan Barış Konferansı’nın birinci döneminde İtilaf Devletleri; kapitülasyonların kaldırılmasına karşılık, Türkiye’de yaşayan yabancı uyrukluların hukuki güvenliğini sağlamak amacıyla 'adli murakabe' (denetim) adı altında Türk mahkemelerine yabancı hakimlerin atanmasını teklif etmişlerdir. Türk heyeti bu teklifi 'tam bağımsızlık' anlayışına aykırı bularak kesin bir dille reddetmiştir. yılındaki ikinci dönem görüşmelerinde ise bu mesele, antlaşmaya eklenen bir 'Adli Beyanname' (Judicial Declaration) ile çözüme ulaştırılmıştır.
Bu beyannamenin içeriği ve Lozan Antlaşması’nın getirdiği adli düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- ATürk mahkemelerinde yabancı gözlemcilerin her davada hazır bulunması zorunluluğu getirilerek yargı bağımsızlığından kısmi taviz verilmiştir.
- Türkiye, adalet sistemindeki reformları gözlemlemek üzere yıl süreyle yabancı hukuk müşavirleri istihdam etmeyi kabul etmiş; ancak bu kişilere hiçbir yargılama yetkisi verilmemiştir.Answer
- CAdli sorunların çözümü ve kapitülasyonların tasfiyesi süreci, beş yıl süreyle Milletler Cemiyeti bünyesinde kurulacak bir komisyonun denetimine bırakılmıştır.
- DOsmanlı dönemindeki Konsolosluk Mahkemeleri, Türkiye yeni bir Medeni Kanun kabul edene kadar geçici bir statü ile faaliyetlerine devam etmiştir.
- EYabancı devlet vatandaşlarının davalarına bakmak üzere İstanbul ve İzmir'de, Türk ve Avrupalı hakimlerden oluşan 'Karma Adli Heyetler' kurulmuştur.
Answer
Türkiye'nin egemenlik haklarını korumak adına yabancı uzmanlara yargı yetkisi vermeden sadece müşavir olarak istihdam etmeyi kabul etmesi.
Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye, kapitülasyonları kaldırarak adli bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak Batılı devletlerin Türk adalet sistemine yönelik güvensizlik iddialarını aşmak için, yargılama yetkisi bulunmayan Avrupalı hukuk müşavirlerinin yıl süreyle hizmete alınmasını öngören bir beyanname imzalanmıştır. Bu düzenleme, egemenliğe zarar vermeden diplomatik bir orta yol bulunmasını sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Adli Bağımsızlık ve Egemenlik Hakları
Hints
1
Türkiye'nin 'tam bağımsızlık' ve 'yargı egemenliği' konusundaki kırmızı çizgilerini düşünün.
2
İtilaf Devletleri'nin 'yabancı hakim' talebi ile Türkiye'nin 'bağımsız mahkeme' ısrarı arasındaki diplomatik orta yolu arayın.
3
Müşavir kelimesinin 'danışman' anlamına geldiğini ve karar yetkisi olmadığını hatırlayın.
Practice More
Lozan'da çözülemeyen 'Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti'ndeki seyri ile bu adli çözüm arasındaki farkları karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s