Türkiye'nin fiziki ve beşerî özellikleri, kırsal alanlardaki köy ve köy altı yerleşmelerinin görünümünü doğrudan etkilemektedir. Örneğin, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki kırsal alanlara bakıldığında, evlerin genellikle bir meydan veya su kuyusu etrafında birbirine bitişik nizamda kümelendiği görülür.
Bu bölgelerde meskenlerin birbirine yakın inşa edildiği 'toplu yerleşme' tipinin ortaya çıkmasındaki en temel coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Su kaynaklarının sınırlı ve yeryüzü şekillerinin sade olmasıAnswer
- BTarım arazilerinin eğime bağlı olarak küçük ve parçalı olması
- CKarstik kayaçların yaygın ve yeraltı suyu seviyesinin yüksek olması
- Dİklim koşullarının ılıman ve yağış rejiminin düzenli olması
- EGür bitki örtüsünün mesken yapımını sınırlandırması
Answer
Su kaynaklarının sınırlı ve yeryüzü şekillerinin sade olması
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri genel olarak yarı kurak iklim şartlarına sahip olduğundan su kaynakları bakımından fakirdir. Bu nedenle kırsal nüfus, mevcut su kaynaklarının (kuyu, kaynak veya dere kenarı) çevresinde toplanmak zorunda kalmıştır. Aynı zamanda bu bölgelerde yeryüzü şekillerinin geniş düzlüklerden oluşması (sade olması), evlerin birbirine yakın ve bir arada inşa edilmesini fiziki olarak desteklemiş ve 'toplu yerleşme' dokusunu ortaya çıkarmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kırsal Yerleşme Dokuları (Toplu Yerleşme)
Hints
1
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki yağış miktarını ve su bulma olanaklarını düşünün.
2
Suyun kısıtlı olduğu yerlerde kırsal nüfus, mecburiyetten tek bir su kaynağı (örneğin köy çeşmesi) etrafında evlerini inşa eder.
3
Ayrıca bu bölgelerdeki yeryüzü şekillerinin düz ve engebesiz olması, evlerin bir arada ve bitişik nizamda yapılmasını kolaylaştırır.
Practice More
Türkiye'de dağınık yerleşmelerin yaygın olduğu yöreleri ve bu dokuyu oluşturan fiziki faktörleri (engebe, su bolluğu) analiz eden soruların çözülmesi konuyu pekiştirecektir.
Alternative Method
Toplu yerleşmenin zıttı olan Karadeniz'deki 'dağınık yerleşme'nin sebeplerini (bol su, engebeli arazi) hatırlayıp, bunun tam tersi koşulları İç Anadolu için arayabilirsiniz.
Estimated Time:45s