Examkin

Question

Difficulty: HardHatay Sorunu ve Anavatana Katılması

Hatay Sorunu'nun çözüm sürecinde yaşanan diplomatik aşamalar dikkate alındığında; 1937 yılında Milletler Cemiyeti tarafından onaylanan 'Sandler Raporu'nun getirdiği statü ile 1938 yılında ilan edilen 'Hatay Cumhuriyeti'nin hukuki niteliği arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sandler Raporu ile Hatay iç işlerinde serbest ancak dış işlerinde Suriye'ye bağlı bir 'ayrı varlık' olarak kabul edilmişken, Hatay Cumhuriyeti egemenliği kendine ait tam bağımsız bir devlet yapısını ifade eder.Answer
  2. B
    Sandler Raporu bölgenin doğrudan Türkiye'ye bağlanmasını öngörmüş, Hatay Cumhuriyeti ise Fransa ile ortak manda yönetimi modelini benimsemiştir.
  3. C
    Hatay Cumhuriyeti Milletler Cemiyeti'nin doğrudan yönetimi altında kurulmuş bir idare iken, Sandler Raporu bölgenin savunma yetkisini tamamen Türkiye'ye devretmiştir.
  4. D
    Sandler Raporu ile Hatay'da sadece Fransızca resmi dil olarak kabul edilmiş, Hatay Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte bu durum Türkiye'nin itirazı üzerine iptal edilmiştir.
  5. E
    Sandler Raporu Hatay'ın Suriye ile tüm gümrük ve para birliği bağlarını keserken, Hatay Cumhuriyeti ekonomik olarak Suriye'ye bağımlı kalmayı tercih etmiştir.

Answer

Sandler Raporu ile Hatay'ın iç işlerinde serbest fakat dış işlerinde Suriye'ye bağlı bir 'ayrı varlık' olarak tanımlanması, buna karşılık Hatay Cumhuriyeti'nin tam egemen bir devlet olarak kurulması arasındaki farktır.
Doğru yanıt olan seçenek, iki aşama arasındaki en kritik diplomatik ve hukuki ayrımı belirtmektedir. 1937 Sandler Statüsü'ne göre Hatay; iç işlerinde bağımsız bir anayasaya sahip olsa da, dış işlerinde, gümrükte ve para biriminde Suriye'ye bağlı kalarak 'ayrı bir varlık' (distinct entity) kabul edilmiştir. Ancak 1938'de kurulan Hatay Cumhuriyeti, bu bağları koparan, kendi yürütme ve yasama organları olan tam egemen bir devlet yapısıdır. Bu tam egemenlik sayesinde Hatay Meclisi, 1939'da hiçbir dış makama danışmadan anavatana katılma kararını bizzat alabilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sandler Raporu'nun (1937) hukuki çerçevesini analiz etme.
Raporun Hatay'ı iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye'ye bağlı bir 'Entity' (Ayrı Varlık) olarak tanımladığı saptanır.
Milletler Cemiyeti'nin çözümü, bölgeyi tamamen ayırmadan bir orta yol bulmaya çalışmıştır.
2
Hatay Cumhuriyeti'nin (1938) siyasi yapısını inceleme.
Cumhuriyetin kendi anayasasını kabul ettiği, bir Cumhurbaşkanı (Tayfur Sökmen) ve Meclis seçtiği, tam egemen bir devlet olduğu görülür.
Bu bağımsız devlet yapısı, 1939'daki anavatana katılma kararının hukuki zeminini oluşturmuştur.
3
İki aşama arasındaki temel farkı karşılaştırma.
Temel farkın 'ayrı varlık/özerklik' ile 'tam bağımsız devlet/egemenlik' arasındaki statü farkı olduğu sonucuna varılır.
Soruda istenen hukuki nitelik farkı bu egemenlik düzeyidir.

Key Concept

Hatay'ın Statü Değişiklikleri: Ayrı Varlık (1937) ve Bağımsız Cumhuriyet (1938) Ayrımı

Hints

1
1937 Sandler Raporu ile Hatay'ın statüsü 'Bağımsız Devlet' mi yoksa Suriye'ye bağlı bir 'Varlık' mıydı, bunu hatırlayın.

Practice More

Hatay Cumhuriyeti'nin ilk ve tek Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen ile Başbakanı Abdurrahman Melek'in isimlerini ve görevlerini pekiştiren bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

Hatay Sorunu ve Anavatana Katılması

More questions from this topic