Question

Difficulty: HardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Hukuk sistemimizde hukuki işlemlerin sakatlığı ve hükümsüzlük türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yokluk ile malul olan bir hukuki işlem, hukuk aleminde hiçbir zaman varlık kazanmamıştır ve bu durumun tespiti için açılacak dava bir tespit davası niteliğindedir.
  2. B
    Mutlak butlanla sakat bir işlemin geçersizliği kamu düzenini ilgilendirdiği için, bu durum hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) göz önüne alınmalıdır.
  3. C
    Nispi butlan ile sakatlanan bir işlemde, iradesi sakatlanan taraf kanuni süre içerisinde iptal hakkını kullanmazsa, işlem yapıldığı andan itibaren tam geçerli bir işlemin sonuçlarını doğurur.
  4. Taşınmaz mülkiyetinin devrini öngören bir sözleşmenin resmi şekil şartına uyulmadan yapılması, işlemin 'yokluk' ile malul olmasına sebebiyet verir.Answer
  5. E
    Tek taraflı bağlamazlık (askıda hükümsüzlük) durumunda, yapılan işlem askıdadır ve kanuni temsilcinin icazet vermesiyle işlem yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır.

Answer

Taşınmaz mülkiyetinin devrini öngören bir sözleşmenin resmi şekil şartına uyulmadan yapılması durumunun 'yokluk' olarak nitelendirilmesi yanlıştır; bu durum mutlak butlan (veya geçersizlik) yaptırımına tabidir.
Taşınmaz satışında resmi şekil şartına (tapu dairesinde işlem yapılmasına) uyulmaması, işlemin kurucu unsurlarını değil geçerlilik şartlarını etkiler. Bu nedenle bu durum bir 'yokluk' hali değil, işlemin 'mutlak butlan' ile sakatlanması veya kendine özgü bir geçersizlik hali olarak kabul edilir. Yokluk sadece irade uyuşmazlığı veya evlenmede resmi memurun bulunmaması gibi en temel unsurların eksikliğinde söz konusu olur.

Step-by-Step Solution

1
Hükümsüzlük türlerinin tanımlarını analiz et.
Yokluk için kurucu unsurların eksikliği, Mutlak Butlan için ise kurucu unsurları tam olan bir işlemin emredici kurallara aykırılığı gerekir.
Hangi aykırılığın hangi yaptırımı doğurduğunu belirlemek temel adımdır.
2
Taşınmaz satışı örneğindeki 'resmi şekil' şartının hukuki niteliğini belirle.
Tapuda işlem yapılması bir 'geçerlilik şartı'dır, 'kurucu unsur' değildir.
Kurucu unsurlar; taraflar, irade beyanı ve işlemin konusudur. Şekil ise bu iradenin dışa vurum biçimidir.
3
Geçerlilik şartına aykırılığın sonucunu tespit et.
Geçerlilik şartı eksik olan bir işlem 'yok' değil, 'mutlak butlan' ile sakattır.
Kanun koyucu, şekil eksikliğini işlemin hiç var olmaması (yokluk) olarak değil, var olup da hüküm doğurmaması (geçersizlik) olarak belirlemiştir.

Key Concept

Kurucu Unsur ve Geçerlilik Şartı Ayrımı

Hints

1
Yokluk ve Mutlak Butlan arasındaki en temel fark, işlemin 'kurucu unsurlarının' mı yoksa 'geçerlilik şartlarının' mı eksik olduğudur.
2
Bir sözleşmenin yazılı veya resmi şekilde yapılması gerektiği kuralları 'şekil şartı'dır. Bu şartlar işlemin varlığı için mi yoksa geçerli olması için mi aranır?
3
Resmi evlendirme memuru olmadan yapılan evlilik 'yokluk' iken, tapu memuru olmadan yapılan gayrimenkul satışı neden farklı değerlendirilir? Çünkü şekil kuralları emredici hukuk kuralı olup butlan yaptırımına bağlanmıştır.

Practice More

Nispi butlan ve Mutlak butlan arasındaki 'iptal edilebilirlik' ve 'başlangıçtan itibaren geçersizlik' farklarını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question