Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfus yoğunluğu hesaplamalarında kullanılan aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki temel fark, paydadaki alan tanımıdır. Aritmetik yoğunlukta toplam yüz ölçümü esas alınırken, fizyolojik yoğunlukta sadece tarım alanları hesaba katılır.

Nüfus Yoğunluğu TürüFormül
Aritmetik Nüfus YoğunluğuToplam Nu¨fusToplam Yu¨O¨lc¸u¨mu¨\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Yüz Ölçümü}}
Fizyolojik Nüfus YoğunluğuToplam Nu¨fusTarım Alanı\frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}}

Bir bölgede bu iki yoğunluk türü arasındaki farkın çok fazla olması, o bölgedeki tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranla oldukça dar olduğunu göstermektedir.

Buna göre, Türkiye'nin yer şekilleri özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki bölümlerin hangisinde aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın en fazla olması beklenir?

  1. Doğu Karadeniz BölümüAnswer
  2. B
    Ergene Bölümü
  3. C
    Konya Bölümü
  4. D
    Orta Fırat Bölümü
  5. E
    Güney Marmara Bölümü

Answer

Doğu Karadeniz Bölümü
Doğu Karadeniz Bölümü'nde dağların kıyıya paralel ve çok yakın uzanması, iç kesimlerin aşırı engebeli olması tarım alanlarını ciddi şekilde sınırlandırmıştır. Fizyolojik nüfus yoğunluğu formülünde payda (tarım alanı) çok küçük olduğu için sonuç çok yüksek çıkar. Aritmetik yoğunlukta ise tüm yüz ölçümü kullanıldığı için fark maksimuma ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Yoğunluk formüllerindeki ortak noktayı belirle.
Hem aritmetik hem de fizyolojik nüfus yoğunluğunun pay kısmında 'Toplam Nüfus' yer alır.
İki yoğunluk arasındaki farkın kaynağını anlamak için sabit değişkeni belirlemek gerekir.
2
Paydadaki değişkenleri karşılaştır.
Farkın yüksek olması için 'Tarım Alanı'nın 'Toplam Yüz Ölçümü'nden çok daha küçük olması gerekir.
Bir kesrin paydası küçüldükçe değeri büyür; tarım alanı ne kadar darsa fizyolojik yoğunluk o kadar yüksek çıkar.
3
Yer şekilleri ile tarım alanı ilişkisini kur.
Dağlık ve engebeli bölgelerde tarım alanları parçalı ve dardır.
Türkiye'de topoğrafya, tarım arazilerinin genişliğini doğrudan belirleyen ana faktördür.
4
Bölgeleri coğrafi özelliklerine göre analiz et.
Doğu Karadeniz, Kaçkar Dağları ve dik yamaçlar nedeniyle tarım alanlarının en kısıtlı olduğu bölümdür.
Konya, Ergene ve Orta Fırat gibi düzlük yerlerde tarım alanı geniş olduğu için yoğunluk farkı azdır; Doğu Karadeniz bu konuda en uç örnektir.

Key Concept

Nüfus yoğunluğu türleri ile yer şekilleri arasındaki ilişki

Hints

1
İki formülde de nüfus aynıdır. Soruyu çözmek için 'Toplam Alan' ile 'Tarım Alanı' arasındaki farkın nerede en büyük olduğunu bulun.
2
Tarım alanlarının en dar olduğu bölgeler genellikle en dağlık olanlardır. Türkiye fiziki haritasını gözünüzün önüne getirin.
3
Doğu Karadeniz'in engebeli yapısı, tarım alanlarını toplam alanın sadece küçük bir parçası haline getirir. Bu da fizyolojik yoğunluğun 'şişmesine' neden olur.

Practice More

Tarımsal nüfus yoğunluğunu etkileyen 'çalışan nüfus' ve 'makineleşme' faktörlerini inceleyerek konuyu derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question