Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de kâğıt ve selüloz sanayisi; hammadde olarak yoğun miktarda odun veya tarımsal atık (saman, kamış) kullanımı gerektiren, aynı zamanda üretim sürecinde çok yüksek miktarda su tüketimine ihtiyaç duyan bir sanayi koludur. Bu nedenle tesisler genellikle su kaynaklarına ve hammaddeye erişimin kolay olduğu alanlarda kurulmuştur.

Kastamonu (Taşköprü), Zonguldak (Çaycuma) ve Giresun (Aksu) gibi merkezlerde yer alan kâğıt fabrikalarının kuruluş yerinin belirlenmesinde "orman varlığına bağlı hammadde temini" ve "su kaynakları" belirleyici olmuştur.

Buna göre; Afyonkarahisar (Çay) kâğıt fabrikasının lokasyon seçimi, yukarıda belirtilen kıyı kuşağındaki merkezlerden temel olarak hangi yönüyle ayrılmaktadır?

  1. Üretimde hammadde kaynağı olarak odun yerine tarımsal atık (saman) ve kamışların kullanılmasıAnswer
  2. B
    Tesisin su ihtiyacının kıyı bölgelerinden farklı olarak tamamen derin yeraltı sularından karşılanması
  3. C
    Üretim sürecinde enerji kaynağı olarak sadece bölgedeki jeotermal kaynakların kullanılması
  4. D
    İç kesimde yer alması nedeniyle pazar olanaklarının kıyı bölgelerindeki tesislerden daha geniş olması
  5. E
    Hammadde sevkiyatının sadece demiryolu ulaşımı üzerinden gerçekleştiriliyor olması

Answer

Afyonkarahisar (Çay) kâğıt fabrikası, üretimde odun yerine tarımsal atık (saman) ve kamışları hammadde olarak kullanmasıyla Karadeniz'deki orman tabanlı tesislerden ayrılmaktadır.
Doğru cevap, tesisin hammadde kaynağındaki farklılığı vurgulamaktadır. Karadeniz kıyı kuşağındaki fabrikalar (Kastamonu, Zonguldak, Giresun) zengin orman varlığı sayesinde hammadde olarak odun kullanırken; Afyonkarahisar (Çay) kâğıt fabrikası, bulunduğu bölgenin şartlarına uygun olarak Eber ve Akşehir gölleri çevresindeki kamışları ve çevredeki tarımsal faaliyetlerden elde edilen samanları (tarımsal atık) hammadde olarak kullanmaktadır. Bu durum hammaddeye yakınlık ilkesinin farklı bir hammadde türü ile uygulanmasına örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Kâğıt sanayisinin temel lokasyon kriterlerini analiz etme.
Hammadde (selüloz kaynağı) ve bol su ihtiyacı en önemli iki faktördür.
Kâğıt üretimi için yüksek oranda bitkisel lif ve işleme için su gereklidir.
2
Karadeniz kıyı kuşağındaki merkezlerin (Kastamonu, Zonguldak, Giresun) hammadde kaynağını belirleme.
Bu merkezler nemli iklim ve zengin orman varlığı nedeniyle odun (kereste) tabanlı hammadde kullanır.
Kıyı kuşağındaki iğne ve geniş yapraklı ormanlar en ucuz selüloz kaynağıdır.
3
Afyonkarahisar (Çay) bölgesinin coğrafi özelliklerini ve sanayi hammaddesini inceleme.
Bölge step (bozkır) bitki örtüsüne sahiptir ve çevresinde Eber, Akşehir gibi sığ göller bulunur.
Orman varlığının az olduğu bu bölgede tesis, çevredeki sazlıklar ve tarımsal faaliyetlerden kalan samanları hammadde olarak kullanacak şekilde tasarlanmıştır.

Key Concept

Sanayi tesislerinin yer seçiminde hammadde türünün (odun vs. tarımsal atık) lokasyon üzerindeki etkisi.

Hints

1
Kâğıt üretimi için gerekli olan selülozun sadece ağaçlardan elde edilmediğini hatırlayın.
2
Afyonkarahisar ve çevresindeki bitki örtüsünü Karadeniz kıyıları ile karşılaştırın; orman varlığı farkına odaklanın.
3
Eber Gölü çevresindeki sazlıklar ve bölgedeki buğday tarımından elde edilen atıkların kâğıt hamuru için alternatif olduğunu düşünün.

Practice More

Türkiye'de kâğıt sanayisinin özelleştirilmesi süreci ve hammadde ithalatının mevcut tesislerin dağılımına etkisini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Hammaddeye yakınlık ilkesi üzerinden eleme yöntemi kullanılabilir: Kastamonu ve Zonguldak'ta orman çoktur, hammadde odundur. Afyon'da orman azdır, o halde hammadde odundan farklı bir bitkisel kaynak olmalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question