Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilenlerin Anayasa Mahkemesine başvurduğu "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) yolu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlal edildiği iddia edilen hakka ilişkin olağan kanun yollarının tamamen tüketilmiş olması zorunludur.
  2. B
    Başvuruya konu edilebilecek haklar; hem 19821982 Anayasası'nda güvence altına alınmış hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamındaki ortak haklardan biri olmalıdır.
  3. Kamu tüzel kişileri, mülkiyet veya diğer temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru hakkını kullanabilirler.Answer
  4. D
    Bireysel başvuru, hakkın ihlal edildiği nihai kararın veya işlemin öğrenilmesinden itibaren 3030 gün içerisinde yapılmalıdır.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin yerine geçerek "yerindelik denetimi" yapamaz ve kanun yolunda gözetilmesi gereken hususları inceleyemez.

Answer

Kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu hak sadece gerçek kişiler ve sınırlı olarak özel hukuk tüzel kişilerine tanınmıştır.
Kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yoluna gidebileceği bilgisi yanlıştır. Anayasa Mahkemesi Kuruluş Kanunu ve 19821982 Anayasası uyarınca; kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar. Bu hak sadece gerçek kişilere ve kendi tüzel kişilikleriyle ilgili haklarla sınırlı olmak üzere özel hukuk tüzel kişilerine (dernek, vakıf, şirket vb.) tanınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvuru yapabilecek kişi çevresini (subje yönünden yetki) belirleyin.
Bireysel başvuru; Türk vatandaşları, Türkiye'de ikamet eden yabancılar (kısıtlı olarak) ve özel hukuk tüzel kişileri (sadece statüleriyle ilgili haklar için) tarafından yapılabilir.
Anayasal düzenleme, kamu gücünü kullanan yapıların (kamu tüzel kişilerinin) bu hak arama yoluna başvurmasını yasaklamıştır.
2
Başvurunun konu kapsamını (nesne yönünden yetki) analiz edin.
Hak ihlali iddiası, hem Anayasa'da yer alan temel haklara hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ndeki haklara dayanmalıdır.
Çift yönlü koruma alanı, bireysel başvurunun kabul edilebilirliği için ön şarttır.
3
Usuli şartları ve süre sınırlarını kontrol edin.
Başvuru için tüm olağan kanun yollarının (İstinaf, Temyiz vb.) tüketilmesi ve nihai kararın öğrenilmesinden itibaren 3030 gün içinde başvurulması gerekir.
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir yoldur; asıl koruma önce derece mahkemelerince sağlanmalıdır.

Key Concept

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Kapsamı

Hints

1
Bireysel başvuru yapabilecek 'kişi' kapsamına odaklanın. Kamu gücünü temsil eden yapılar kendilerine karşı dava açabilir mi?
2
Başvuru yapabilmek için gerçek kişi veya dernek/vakıf gibi özel yapılar gerekir. Belediye gibi devlet kurumlarını düşünün.
3
Kamu tüzel kişileri (örneğin bir devlet üniversitesi veya büyükşehir belediyesi), mülkiyet hakları çiğnense bile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunamaz.

Practice More

Bireysel başvuru kapsamında 'özel hukuk tüzel kişilerinin' hangi haklar için başvuru yapabileceğini (örneğin derneklerin örgütlenme özgürlüğü) araştırmak konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question