Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini inceleyen bir araştırmacı, X ve Y yörelerinin nüfus yoğunlukları ile ilgili şu demografik bulgulara ulaşmıştır:
- X yöresi: Aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının oldukça altındayken; fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunlukları Türkiye ortalamasının çok üzerindedir.
- Y yöresi: Hem aritmetik hem de fizyolojik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerindedir. Ancak tarımsal nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının belirgin şekilde altındadır.
Buna göre, yalnızca bu yoğunluk verileri dikkate alındığında X ve Y yöreleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
- X yöresinde yer şekilleri engebeli ve tarım alanları dar iken, Y yöresi sanayi ve hizmet sektörlerinin ön planda olduğu bir merkezdir.Answer
- BX yöresinde tarımsal üretimde makineleşme oranı yüksekken, Y yöresinde insan emeğine duyulan ihtiyaç fazladır.
- CY yöresinin toplam yüzölçümü, X yöresinin toplam yüzölçümünden kesinlikle daha küçüktür.
- DX yöresi dışarıdan yoğun göç alırken, Y yöresi dışarıya sürekli göç vermektedir.
- EHer iki yörenin de kırsal nüfus oranları, kentsel nüfus oranlarından daha fazladır.
Answer
X yöresinde yer şekilleri engebeli ve tarım alanları dar iken, Y yöresi sanayi ve hizmet sektörlerinin ön planda olduğu bir merkezdir.
Doğru çıkarım, yoğunluk formüllerinin matematiksel karşılıklarının coğrafi şartlarla eşleştirilmesine dayanır. X yöresinde toplam nüfusun yüzölçümüne oranı (aritmetik) düşükken, tarım alanlarına oranı (fizyolojik ve tarımsal) fırlamıştır. Bu ancak tarım alanlarının (dağlık/engebeli yapı nedeniyle) çok dar olmasıyla açıklanabilir. Y yöresinde ise toplam nüfus çok fazladır (yüksek aritmetik ve fizyolojik), ancak tarımsal nüfus yoğunluğu düşüktür; bu da o devasa nüfusun tarımda değil, sanayi ve hizmet sektörlerinde çalıştığını kesin olarak kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Nüfus Yoğunluğu Türleri Arasındaki İlişkiler (Aritmetik, Fizyolojik, Tarımsal)
Hints
1
Fizyolojik yoğunluk formülünün 'Toplam Nüfus / Tarım Alanı', tarımsal yoğunluk formülünün 'Tarım Nüfusu / Tarım Alanı' olduğunu hatırlayın.
2
Bir yörede tarımsal yoğunluk çok yüksekse, paydadaki 'Tarım Alanı' değerinin oldukça küçük (yani arazinin engebeli) olduğu sonucuna varılır.
3
Y yöresinde çok insan yaşamasına rağmen (yüksek aritmetik yoğunluk), tarımla uğraşan çok az kişi vardır (düşük tarımsal yoğunluk). Bu insanlar hangi ekonomik faaliyette çalışıyor olabilir?
Practice More
Farklı coğrafi bölgelerin (örneğin İç Anadolu ile Karadeniz) fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunluğu farklarını etkileyen yer şekilleri özellikleri üzerine pratik yapın.
Alternative Method
Zihinsel eşleştirme yöntemi: X yöresi için 'Hakkari' veya 'Artvin' profili düşünün (alan dağlık, tarım arazisi çok az). Y yöresi için 'İstanbul' veya 'Kocaeli' profili düşünün (nüfus çok, tarımla uğraşan neredeyse yok, herkes sanayide). Seçenekleri bu iki şehri kıyaslayarak okuyun.
Estimated Time:1m 30s