Examkin

Question

Difficulty: Very hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Dil bilgisi kurallarına uygunluk, bilimsel ve edebî metinlerin anlamsal netliği ile anlatım gücü açısından kritik bir öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Zihinsel süreçlerin karmaşıklığı çözüldü mü yapay zekâ sistemlerinin insan bilincini taklit etmesi noktasında yeni bir evreye geçilecektir.
  2. B
    Eleştirmenler, romandaki karakter derinliğini öyle bir ustalıkla analiz ettiler ki eserin edebî değeri hakkında hiçbir kuşku kalmadı.
  3. C
    Antik metinlerdeki anlam kaymaları, dilin tarihsel evriminde de önemli bir veri kaynağı olarak kabul edilmektedir.
  4. Modern fizik kuramları, evrendeki devasa boşlukların aslında enerjisiz olmadığını, boşlukta ki kuantum dalgalanmalarının maddeyi oluşturduğunu kanıtlamaktadır.Answer
  5. E
    Mademki bilimin rehberliğinde ilerliyoruz, o hâlde yöntemdeki tutarlılığı da her şeyin üstünde tutmalıyız.

Answer

Modern fizik kuramları ile başlayan cümlede yer alan 'boşlukta ki' ifadesindeki '-ki' eki bir sıfat yapan ektir ve kelimeye bitişik yazılmalıdır.
Cümledeki 'boşlukta ki' ifadesindeki '-ki' eki, 'kuantum dalgalanmaları' ismini niteleyen ve yer bildiren bir sıfat yapan ektir. Bu ek Türkçede daima kelimeye bitişik yazılır (boşluktaki). Ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit edin.
Yapılar belirlendi: 'çözüldü mü', 'ettiler ki', 'evriminde de', 'boşlukta ki', 'Mademki'.
Yazım kurallarını uygulamak için önce ilgili sözcük öbeklerini saptamak gerekir.
2
Yapıların bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu anlam ve yapı bakımından analiz edin.
'boşlukta ki' ifadesinin bir ismi (kuantum dalgalanmaları) nitelediği görüldü.
Sıfat yapan '-ki' ekleri ile bağlaç olan 'ki'nin ayrımı, yazımın doğruluğunu belirler.
3
Yazım kurallarındaki istisnaları (SOMBAHÇEM) ve genel kuralları uygulayın.
'Mademki' bitişik, 'ettiler ki' ayrı, 'boşluktaki' ise bitişik olmalıdır.
Kalıplaşmış yapılar ve eklerin işlevleri yazım şeklini doğrudan etkiler.

Key Concept

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin yazımı

Hints

1
Cümledeki '-ki' yapısının bir ismin yerini tutup tutmadığını veya bir ismi niteleyip nitelemediğini kontrol edin.
2
Kelimeye '-ler' eki getirmeyi deneyin: 'boşluktakiler' anlamlı oluyorsa bu bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
3
Sıfat yapan '-ki' eki genellikle bulunma hâl eki olan '-de/-da'dan sonra gelir; 'boşlukta-ki' yapısında bu duruma dikkat edin.

Practice More

Bağlaç olan 'ki'nin bitişik yazıldığı istisnaları 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) formülüyle pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

'-ki' ekinin olduğu sözcüğe '-ler' eki ekleyin. Eğer sözcük anlamlı kalıyorsa (boşluktakiler) bu bir ektir ve bitişik yazılır; anlamsız oluyorsa (ettilerkiler) bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

More questions from this topic