Question

Difficulty: MediumParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu incelendiğinde, bazı özelliklerin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla, bazı özelliklerin ise Orta Kuşak'ta (306030^\circ - 60^\circ enlemleri) bulunmasıyla ilgili olduğu görülür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla açıklanabilir?

  1. A
    Yıl boyunca Batı rüzgarlarının etkisi altında kalması
  2. B
    Kış mevsiminde cephe (frontojenez) yağışlarının etkili olması
  3. Dağların kuzey yamaçlarının yıl boyunca güney yamaçlara göre daha az güneş almasıAnswer
  4. D
    Yıl içinde dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
  5. E
    Kıyı kesimlerinde Akdeniz iklim özelliklerinin görülmesi

Answer

Dağların kuzey yamaçlarının yıl boyunca güney yamaçlara göre daha az güneş alması, Türkiye'nin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasının bir sonucudur.
Türkiye 232723^\circ 27' Kuzey enleminin (Yengeç Dönencesi) kuzeyinde yer aldığı için güneş ışınlarını yıl boyunca güney yönünden alır. Bu nedenle Türkiye'deki dağların güney yamaçları bakı etkisinden dolayı daha çok ısınırken, kuzey yamaçları gölgede kalarak daha az güneş alır. Bu durum merkezin hangi yarım kürede olduğunu kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin enlem değerlerini belirleyin.
Türkiye 364236^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Soruda istenen özelliğin hangi coğrafi kuşak veya yarım küre ile ilgili olduğunu anlamak için mutlak konum bilinmelidir.
2
Seçeneklerdeki özelliklerin hangi konum özelliğine (Yarım Küre vs. Enlem Kuşağı) bağlı olduğunu analiz edin.
Batı rüzgarları, cephe yağışları, dört mevsim ve Akdeniz iklimi 'Orta Kuşak' olmanın sonuçlarıdır. Bakı yönü ise 'Yarım Küre' ile ilgilidir.
Her iki yarım kürede de Orta Kuşak bulunduğu için, Orta Kuşak özellikleri (A, B, D, E) yarım küreyi ayırt etmede kullanılamaz.
3
Bakı etkisinin yarım kürelere göre değişimini değerlendirin.
Kuzey Yarım Küre'de dönence dışında güneş daima güneyden gelir, Güney Yarım Küre'de ise daima kuzeyden gelir.
Bakı yönü (güneşlenme yönü), merkezin Ekvator'a ve dönencelere göre konumuna bağlı olarak değişen, yarım küreye özgü bir durumdur.

Key Concept

Bakı Etkisi ve Yarım Küre İlişkisi

Hints

1
Orta Kuşak özellikleri (A, B, C, D harfleriyle kodlanan Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) her iki yarım kürede de ortaktır.
2
Bir özelliğin sadece bir yarım küreye özgü olması için, Ekvator'un diğer tarafına geçildiğinde yönünün veya etkisinin değişmesi gerekir.
3
Bakı yönü, güneşin ufuk düzlemindeki konumuna göre belirlenir ve Türkiye'de güneş hiçbir zaman kuzeyden gelmez.

Practice More

Güney Yarım Küre'deki bir ülkede (örneğin Arjantin) dağların hangi yamacının daha sıcak olması beklendiğini düşünerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question