Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nüfusun Yapısal Özellikleri

Türkiye'de nüfusun sektörel dağılımı, yaş yapısı, eğitim durumu ve kır-kent nüfus oranları gibi yapısal özellikleri yıllar içerisinde önemli değişimler geçirmiştir. Bu yapısal değişimlerin yerleşme ve demografik dinamikler üzerindeki etkileri incelendiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Tarım sektöründe istihdam edilen nüfus oranının ülke genelinde hızla azalması, özellikle Doğu Karadeniz gibi engebeli alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğu değerlerinin de hızla ve istikrarlı bir şekilde düşmesi sonucunu doğurmuştur.
  2. B
    Sanayi ve hizmet sektörlerindeki büyüme ile birlikte eğitimli nüfusun artması, ekonomik açıdan daha avantajlı görülen kom ve oba gibi kalıcı köy altı yerleşmelerine yönelik tersine göçü belirgin şekilde hızlandırmıştır.
  3. Kırsal kesimde tarım dışı istihdam olanaklarının sınırlı kalması ve tarımda makineleşme, çalışma çağındaki dinamik nüfusun kentlere yönelmesine yol açarak kırsal alanlarda ortanca yaşın ülke ortalamasının üzerine çıkmasına neden olmuştur.Answer
  4. D
    Kentlerde okuryazar oranının artması ve endüstriyel faaliyetlerin çeşitlenmesi, bu alanlarda ortaya çıkan gecekondulaşma ve altyapı yetersizliği gibi çekici faktörlerin göç üzerindeki etkisini tamamen ortadan kaldırmıştır.
  5. E
    İstihdam yapısında hizmetler sektörünün payının tarım ve sanayiyi geride bırakması, aritmetik nüfus yoğunluğunun ülke genelinde daha dengeli dağılmasını sağlayarak bölgeler arası gelişmişlik farklarını asgari düzeye indirmiştir.

Answer

Doğru yanıt, çalışma çağındaki nüfusun kente göç etmesi sonucu kırsal alanlarda ortanca yaşın ülke ortalamasının üzerine çıktığını ifade eden seçenektir.
Türkiye'nin demografik yapısındaki en belirgin değişimlerden biri, kırsal ve kentsel alanlar arasındaki yapısal farklılaşmadır. Tarımda makineleşme ve kırsalda tarım dışı sektörlerin yeterince gelişmemesi, iş arayışındaki genç ve çalışma çağındaki nüfusun kentlere göç etmesine (kırdan kente göç) neden olmuştur. Dinamik ve genç nüfusun ayrılmasıyla kırsal kesimde yaşlı nüfusun oranı göreceli olarak artmış, dolayısıyla kırsal alanlardaki ortanca yaş değeri, Türkiye genel ortalamasının oldukça üzerine çıkmıştır. Bu durum, nüfusun yaş yapısı ile göç dinamikleri arasındaki ilişkiyi doğru yansıtan kesin bir yargıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan nüfus ve yerleşme kavramlarının coğrafi tanımlarını hatırlamak.
Tarımsal nüfus yoğunluğu, kalıcı/geçici yerleşmeler ve itici/çekici göç faktörleri tanımlanır.
Yanlış seçenekler genellikle temel coğrafi kavramların yanlış kullanımı üzerine kurgulanır.
2
Kavramların doğru kullanılıp kullanılmadığını test etmek.
Kom ve obanın geçici olduğu, gecekondulaşmanın çekici faktör olmadığı, hizmet sektörünün nüfusu dengeli dağıtmadığı tespit edilir.
Çeldirici seçenekleri eleyerek doğru yargıya ulaşmak.
3
Kırsal alandan kente göçün yaş yapısı (ortanca yaş) üzerindeki etkisini analiz etmek.
Genç nüfusun kırsalı terk etmesiyle kırsalda yaşlı nüfus oranının arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği sonucuna varılır.
Nüfusun yapısal özelliklerindeki değişimin mekânsal sonucunu doğrulamak.

Key Concept

Nüfusun Yapısal Özellikleri ve Göç Dinamikleri

Hints

1
Seçeneklerde yer alan coğrafi terimlerin (tarımsal yoğunluk, kalıcı/geçici yerleşme, çekici faktörler) tanımlarına dikkatlice odaklanın.
2
Kom ve oba yerleşmeleri yılın sadece belirli bir dönemi mi kullanılır yoksa kalıcı mıdır? Gecekondulaşma bir şehri göç için cazip kılan bir unsur olabilir mi?
3
Kırsal alandan kente göç eden nüfusun genellikle çalışma çağındaki (15-64 yaş) gençlerden oluştuğunu ve bu gençlerin kırsalı terk etmesinin geride kalan nüfusun yaş ortalamasını nasıl etkileyeceğini düşünün.

Practice More

Türkiye'de nüfus piramitlerinin yıllar içindeki değişimini inceleyerek ortanca yaşın nasıl hesaplandığını ve demografik dönüşümün evrelerini gözden geçirin.

Alternative Method

Sınavda bu düzeydeki zor sorularda doğrudan doğruyu aramak yerine, kavramsal hataları tespit ederek eleme yöntemi kullanmak (Örn: Gecekondu çekici faktör değildir -> Eksi; Kom kalıcı değildir -> Eksi) zaman kazandırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question