Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'nin platoları; oluşum kökenleri, iklim şartları ve litolojik yapılarına göre farklı doğal ve ekonomik özellikler sergilerler. Bu alanlarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, platonun fiziki yapısı ile üzerinde yürütülen ekonomik faaliyet arasındaki ilişkiyi yanlış yansıtmaktadır?

  1. A
    Erzurum - Kars ve Ardahan platoları, lav örtüsüyle kaplı olmaları ve yüksek rakıma bağlı yaz yağışları almaları sayesinde büyükbaş mera hayvancılığı için elverişli çayırlara sahiptir.
  2. B
    Çatalca - Kocaeli platosu, Türkiye'nin ortalama yükseltisi en az olan aşınım düzlüğü olup ulaşım avantajı sayesinde sanayi ve ticaretin en yoğun geliştiği sahadır.
  3. C
    Teke ve Taşeli platoları, karstik yapıya sahip olmaları ve yer şekillerinin çok engebeli olması nedeniyle tarımsal alanların parçalı olduğu ve nüfusun seyrek kaldığı alanlardır.
  4. Obruk platosu, sahip olduğu tabaka düzlüğü yapısı ve gözenekli karstik tabakaları sayesinde yer üstü su kaynakları bakımından zenginleşmiş, bu durum bölgeyi Türkiye'nin en yoğun sulu tarım ve meyvecilik alanı haline getirmiştir.Answer
  5. E
    Gaziantep ve Şanlıurfa platoları, yatay duruşlu bir yapıya sahip olmaları ve GAP projesiyle sulama olanaklarının artması sayesinde makineleşmenin ve endüstriyel tarımın geliştiği sahalardır.

Answer

Obruk platosunun yer üstü su kaynakları bakımından zengin olduğu ve yoğun sulu tarım alanı olduğu yönündeki açıklama yanlıştır.
Obruk platosu, adını aldığı 'obruk' (çöküntü) yapıları ve karstik litolojisi nedeniyle yüzey suyu bakımından oldukça fakirdir. Yağış suları kalkerli tabakalardan hızla yer altına sızar. Bu durum, platonun düz olmasına rağmen sulu tarım ve meyvecilik için bir avantaj değil, su yetersizliği nedeniyle büyük bir dezavantaj oluşturur. Bu nedenle verilen açıklama fiziki gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Platoların oluşum türlerini belirle.
Erzurum-Kars (Lav), Çatalca-Kocaeli (Aşınım), Teke-Taşeli (Karstik), Obruk ve Urfa (Tabaka Düzlüğü).
Oluşum türü, platonun su tutma kapasitesini ve topoğrafyasını belirler.
2
Obruk platosunun litolojik yapısını analiz et.
Obruk platosu hem tabaka düzlüğü yapısındadır hem de yoğun karstik (kalkerli) süreçlere maruz kalmıştır.
Karstik yapıda su, yüzeyde durmak yerine çatlaklardan yer altına sızar.
3
Su kaynakları ve tarım ilişkisini değerlendir.
Obruk platosu, yüzey suyunun en az olduğu ve tarımsal açıdan kuraklığın en şiddetli yaşandığı platolardan biridir.
Yer üstü suyunun zengin olduğu ve meyveciliğin yoğun yapıldığı ifadesi bu fiziksel gerçekle çelişir.

Key Concept

Platoların Litolojik Yapısı ve Su Ekonomisi İlişkisi

Hints

1
Platonun adındaki 'Obruk' kelimesinin ne anlama geldiğini ve suyun nerede biriktiğini düşünün.
2
Karstik kayaçlar (kalker vb.) gözenekli ve çatlaklı oldukları için yağış sularını yüzeyde tutabilirler mi yoksa yer altına mı sızdırırlar?
3
İç Anadolu'daki platoların genel olarak kurak olduğunu, Obruk platosunun ise karstik yapı nedeniyle ekstra bir su sorunu yaşadığını hatırlayın.

Practice More

Karstik platolar ile volkanik platoların toprak verimliliği ve su tutma kapasitelerini karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Oluşum türlerine göre gruplandırma yaparak (Lav, Karstik, Aşınım, Tabaka Düzlüğü) her grubun temel problemini (yükseklik, engebe, su sızması, kuraklık) eşleştirerek eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question