Question

Difficulty: MediumSosyal Hayat ve Toplum Yapısı

Osmanlı Devleti’nin toplumsal yapısı; yönetenler (askerîler) ve yönetilenler (reaya) arasındaki iş bölümü, sosyal hareketlilik ve temel organizasyon prensipleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Millet sistemi doğrultusunda toplumun inanç temelli bir ayrışmaya tabi tutulması, dini cemaatlerin kendi içlerinde hukuk ve sosyal yardım gibi alanlarda örgütlenmesine olanak sağlamıştır.
  2. B
    Lonca teşkilatı, reaya içerisinde yer alan esnaf ve sanatkarların mesleki denetimini, usta-çırak ilişkisini ve ürünlerin fiyat belirleme (narh) işlemlerini organize etmiştir.
  3. İlmiye sınıfı; devletin bürokratik yazışmalarından, hazine gelir-gider kayıtlarının tutulmasından ve tapu tahrir defterlerinin düzenlenmesinden sorumlu olan koldur.Answer
  4. D
    Dikey hareketlilik sayesinde, reaya sınıfına mensup bir kişi medrese eğitimi alarak kadı veya müderris olabilmiş ya da üstün hizmet göstererek askeri sınıfa dahil olabilmiştir.
  5. E
    Yatay hareketlilik; bireylerin toplumsal statüsünde bir değişiklik olmaksızın, bir bölgeden başka bir bölgeye göç etmesi veya benzer bir statüdeki iş koluna geçmesi durumudur.

Answer

İlmiye sınıfının bürokratik yazışmalar ve mali kayıtlardan sorumlu olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu görevler Kalemiye sınıfına aittir.
Osmanlı Devleti'nde İlmiye sınıfı; adalet (yargı), eğitim ve din işlerinden sorumludur. Temsilcileri arasında Şeyhülislam, Kadıasker, Kadı ve Müderris bulunur. Seçenekte belirtilen mali kayıtların tutulması, tapu tahrir defterlerinin düzenlenmesi ve bürokratik yazışmaların yürütülmesi ise Kalemiye sınıfının (Nişancı ve Defterdar) temel görevidir.

Step-by-Step Solution

1
Yönetenler sınıfının (Askerîler) alt kollarının görev alanlarını hatırla.
Seyfiye (yönetim/ordu), İlmiye (hukuk/eğitim/din) ve Kalemiye (bürokrasi/maliye) şeklinde ayrılırlar.
Sınıflar arasındaki iş bölümünü netleştirmek yanlış bilgiyi bulmayı sağlar.
2
Verilen seçeneklerdeki görev tanımlarını ilgili sınıflarla eşleştir.
Tapu tahrir kayıtları, bürokratik yazışmalar ve maliye kayıtları doğrudan Kalemiye sınıfının (Nişancı, Defterdar) uzmanlık alanıdır.
İlmiye sınıfının görevleri ile Kalemiye sınıfının görevlerinin karıştırılıp karıştırılmadığını test etmek için bu ayrım gereklidir.

Key Concept

Osmanlı toplumunda yöneten sınıfların (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) işlevsel ayrımı ve sosyal hareketlilik türleri.

Practice More

Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye sınıflarının Divan-ı Hümayun'daki temsilcilerini ve rütbe sıralamalarını tekrar ederek sınıflar arası hiyerarşiyi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question