Examkin

Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

19241924 Anayasası, hükümetin kurulma biçimi bakımından "Kabine Sistemi"ne geçişi sağlamış olsa da, teorik çerçevede "Meclis Üstünlüğü" ve "Güçler Birliği" ilkesini korumaya devam etmiştir. Bu anayasanın demokratikleşme sürecindeki "karma" yapısı, bazı yetkilerin münhasıran mecliste toplanmasıyla belirginleşir.

Buna göre 19241924 Anayasası'nda yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yargısal bir alanı da kapsayacak şekilde "Güçler Birliği" anlayışını sürdürdüğünün en belirgin kanıtıdır?

  1. A
    Cumhurbaşkanının TBMM üyeleri arasından ve meclis tarafından seçilmesi
  2. B
    Bakanlar Kurulu üyelerinin Başbakan tarafından meclis içinden seçilmesi
  3. Meclisin kanunların nasıl uygulanacağını belirleyen "yasama yorumu" (tefsir) yetkisine sahip olmasıAnswer
  4. D
    Hükümetin meclis tarafından "gensoru" mekanizması ile denetlenebilmesi
  5. E
    Milletvekili seçimlerinin dört yılda bir yapılmasına karar verilmiş olması

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kanunların içeriğine dair resmi açıklama yapma yetkisi olan "yasama yorumu" (tefsir) hakkına sahip olması.
Doğru yanıt olan "yasama yorumu" yetkisi, meclisin çıkardığı kanunların mahkemelerce nasıl anlaşılması gerektiğini belirleme gücüdür. Bu durum, yargı organının bağımsız karar verme ve hukuku yorumlama yetkisini kısıtladığı için "Güçler Birliği" ilkesinin 19241924 Anayasası'ndaki en baskın yansımasıdır.

Step-by-Step Solution

1
19241924 Anayasası'nın hükümet sistemi analiz edilmelidir.
19241924 Anayasası, "Güçler Birliği, Görevler Ayrılığı" prensibine dayanan karma bir hükümet sistemidir.
Anayasanın meclis üstünlüğünü mü yoksa güçler ayrılığını mı savunduğunu anlamak için temel felsefesi bilinmelidir.
2
"Yasama Yorumu" (Tefsir) yetkisinin ne anlama geldiği incelenmelidir.
Bu yetki, bir kanunun uygulanmasında tereddüt yaşandığında meclisin o kanunun ne anlama geldiğini resmi olarak bildirmesidir.
Bu yetki normalde bağımsız mahkemelerin (yargı) yetki alanına giren bir durumdur.
3
Bu yetkinin güçler dengesi üzerindeki etkisi yorumlanmalıdır.
Eğer meclis kanunu yorumluyorsa, yargının yorum hakkını elinden alıyor demektir; bu da güçlerin mecliste toplandığını kanıtlar.
Güçler birliği anlayışı, yasama organının diğer erklerin (yürütme ve yargı) alanına müdahale edebilmesiyle karakterize edilir.

Key Concept

Yasama Yorumu ve Meclis Üstünlüğü

Hints

1
Güçler birliği; yasama, yürütme ve bazen yargı yetkisinin tek bir merkezde (mecliste) toplanmasıdır.
2
19241924 Anayasası'nda mahkemelerin kanunu yorumlaması yerine meclisin bu işi yapması hangi yetki devrine girer?
3
Cevap, yargı bağımsızlığını kısıtlayan ve kanunların anlamını belirleme yetkisini meclise veren 'tefsir' maddesiyle ilgilidir.

Practice More

19241924 Anayasası'nda yapılan 19281928 ve 19341934 değişikliklerini inceleyerek siyasi alandaki laikleşme sürecini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Hükümet sistemlerini karşılaştırırken; 19211921 Anayasası'nda 'Meclis Hükümeti' (Tam güçler birliği), 19241924 Anayasası'nda 'Karma Sistem' (Görevler ayrılığına geçiş ama yetki mecliste), 19611961 Anayasası'nda ise 'Tam Güçler Ayrılığı' olduğunu hatırlamak soruyu çözmeyi kolaylaştırır.
Estimated Time:2m 15s
Rate this question

Topics

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

More questions from this topic