Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfus yoğunlukları; toplam nüfus, tarımla uğraşan nüfus, toplam yüz ölçümü ve tarım alanlarının genişliği gibi değişkenler arasındaki ilişkiye dayanır. Bu değişkenlerin coğrafi özelliklere göre farklılık göstermesi, bölgeden bölgeye farklı yoğunluk türlerinin ortaya çıkmasına neden olur.

Bir coğrafyacı, Türkiye'deki iki farklı yörenin demografik verilerini analiz ederek şu saptamalarda bulunmuştur:

* I. Yörede: Aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının oldukça üzerindedir; ancak fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki fark oldukça azdır.
* II. Yörede: Toplam nüfus miktarı az olmasına karşın, tarımsal nüfus yoğunluğu oldukça yüksektir.

Bu saptamalara göre, söz konusu yörelerin coğrafi özellikleri hakkında yapılabilecek aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. I. yörede yer şekilleri genel olarak sade bir yapıya sahiptir ve tarım arazileri toplam yüz ölçümünün büyük bir kısmını oluşturur.Answer
  2. B
    II. yörede birim alandan alınan tarımsal verim ve toplam üretim miktarı, I. yöreye göre daha fazladır.
  3. C
    I. yörenin gerçek yüz ölçümü ile izdüşüm yüz ölçümü arasındaki fark, engebeli yapısından dolayı II. yöreden daha fazladır.
  4. D
    II. yörede sanayileşme oranı ve şehirleşme hızı yüksek olduğu için aritmetik nüfus yoğunluğu düşüktür.
  5. E
    I. yörede hayvancılık faaliyetleri, tarımsal üretim faaliyetlerine göre ekonomide daha büyük bir paya sahiptir.

Answer

I. yörede yer şekillerinin sade olduğu ve tarım arazilerinin toplam yüz ölçümüne oranının yüksek olduğu çıkarımı kesinlikle doğrudur.
I. yörede ANY ile FNY arasındaki farkın çok az olması, o bölgedeki toplam yüz ölçümünün büyük bir kısmının tarım alanı olarak kullanılabildiğini gösterir. Bu durum, yer şekillerinin sade ve düz olduğu, Marmara veya İç Anadolu'daki geniş ovalar gibi bölgelerin karakteristik özelliğidir. II. yörede ise nüfus azlığına rağmen TNY'nin yüksekliği, tarım alanlarının çok dar olduğunu ve dolayısıyla arazinin oldukça engebeli olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
I. Yöre için yoğunluk ilişkisini analiz et.
Aritmetik Nüfus Yoğunluğu (ANY) ≈\approx Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu (FNY) olduğu görülür.
ANY=Toplam Nu¨fusToplam Yu¨z O¨lc¸u¨mu¨ANY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Yüz Ölçümü}} ve FNY=Toplam Nu¨fusTarım AlanlarıFNY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanları}} formüllerine göre, paylar aynıyken sonuçların yakın olması paydaların (Toplam Alan ve Tarım Alanı) birbirine çok yakın olduğunu gösterir.
2
I. Yöre için topografik çıkarım yap.
Arazi düz ve ovalıktır.
Toplam yüz ölçümünün neredeyse tamamının tarım alanı olarak kullanılabilmesi, dağlık ve engebeli alanların az, düzlüklerin (ovaların) geniş olduğunu kanıtlar.
3
II. Yöre için yoğunluk ilişkisini analiz et.
Tarımsal Nüfus Yoğunluğu (TNY) yüksektir.
TNY=Tarımsal Nu¨fusTarım AlanlarıTNY = \frac{\text{Tarımsal Nüfus}}{\text{Tarım Alanları}} formülünde toplam nüfus (dolayısıyla tarımsal nüfus) az olmasına rağmen yoğunluğun yüksek çıkması, paydanın (Tarım Alanları) aşırı derecede küçük/dar olduğunu gösterir.
4
II. Yöre için topografik çıkarım yap.
Arazi dağlık ve engebelidir.
Tarım alanlarının çok dar olması, yer şekillerinin parçalı ve engebeli olduğu (Doğu Karadeniz veya Menteşe Yöresi gibi) bölgelerin tipik özelliğidir.

Key Concept

Nüfus yoğunlukları ile yer şekilleri arasındaki korelasyon (ANY-FNY farkı ve TNY analizi)

Hints

1
Aritmetik ve Fizyolojik yoğunluk formüllerini düşünün; paylar (toplam nüfus) her ikisinde de aynıdır.
2
ANY ile FNY arasındaki farkın 'az' olması, formüldeki paydaların (Toplam Alan ve Tarım Alanı) birbirine çok yakın olması demektir.
3
Tarımsal nüfus yoğunluğu, tarım yapılan alanlar daraldıkça (engebe arttıkça) artar. II. yöredeki durum buna işaret eder.

Practice More

Farklı bölgelerimizdeki (Hakkari, Şanlıurfa, Konya, Rize) ANY, FNY ve TNY değerlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic