Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde adalet mekanizması, toplumsal ve kurumsal ihtiyaçlara göre şekillenmiştir. Bu doğrultuda, sivil halkın davalarına bakan 'Kadı'ların yanı sıra, münhasıran ordu mensupları arasındaki anlaşmazlıkları çözmek ve askeri davaları karara bağlamak amacıyla 'Kadıleşker' (Kazasker) makamı oluşturulmuştur.

Bu uygulama, Türk-İslam devletlerindeki hukuk sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlamaktadır?

  1. Hukuk alanında görev ve yetki paylaşımıyla uzmanlaşmaya gidildiğiniAnswer
  2. B
    Ordunun yönetim üzerindeki siyasi baskısının hukuk yoluyla azaltılmak istendiğini
  3. C
    Şer'î hukuk kurallarının askeri alanda tamamen geçersiz sayıldığını
  4. D
    Örfî hukukun bütün adli süreçlerde tek belirleyici güç haline geldiğini
  5. E
    Yargı bağımsızlığının tamamen ortadan kaldırılarak yargının ordunun denetimine girdiğini

Answer

Hukuk sisteminde görev ve yetki paylaşımı yapılarak askeri ve sivil yargı şeklinde bir uzmanlaşmaya gidilmiştir.
Türk-İslam devletlerinde yargı teşkilatının sivil (şer'î) ve askeri olarak ikiye ayrılması, devletin hukuk işlerini rastgele değil, belirli bir uzmanlık ve iş bölümü çerçevesinde yürüttüğünü gösterir. Kadıleşker'in sadece askerlerle ilgili davalara bakması, bu alanın özel bir ihtisas gerektirdiğinin kabul edildiğinin doğrudan kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kadı ve Kadıleşker kavramlarını analiz et.
Kadı sivil halktan sorumluyken, Kadıleşker ordu mensuplarından sorumludur.
Yargı yetkisinin farklı kitlelere göre dağıtıldığını anlamak için.
2
Kurumsal ayrışmanın nedenini yorumla.
Askeri ve sivil işlerin farklı hukuk alanları olarak değerlendirilmesi.
Bu ayrım, idari ve adli yapının profesyonelleştiğini gösterir.
3
Ulaşılabilecek genel sonucu belirle.
Hukukta uzmanlaşma ve iş bölümü (fonksiyonel ayrışma).
Farklı alanlar için farklı uzman makamların atanması 'uzmanlaşma' kavramıyla açıklanır.

Key Concept

Hukukta Fonksiyonel Uzmanlaşma

Hints

1
Farklı davalara farklı uzmanların bakması neyi gösterir?
2
Sivil halk ile ordu mensuplarının hukuk işlerinin ayrılması bir 'iş bölümü' müdür?
3
Bir kurumun dallara ayrılması, o kurumun profesyonelleştiğini ve uzmanlaştığını kanıtlar.

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki 'Kazasker' makamı ile Büyük Selçuklulardaki 'Kadıleşker' arasındaki benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question