Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nde XVII. yüzyılın başlarından itibaren uygulanan "Ekber ve Erşed" sistemi ile hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesi kuralı benimsenmiştir. Bu yeni düzenlemeyle birlikte şehzadelerin sancaklara gönderilmesi usulüne son verilmiş ve sarayda eğitim gördükleri "Kafes" sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Bu değişikliğin Osmanlı merkezi yönetimi üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişahların idari ve askeri deneyimden yoksun olarak tahta çıkmasıAnswer
  2. B
    Hanedan üyeleri arasındaki taht kavgalarının tamamen ve kesin olarak sona ermesi
  3. C
    Divan-ı Hümayun üyelerinin seçiminde liyakat sistemine son verilmesi
  4. D
    İlmiye sınıfının devlet bürokrasisindeki tüm yetkilerini kaybetmesi
  5. E
    Taşradaki askeri ve mali otoritenin doğrudan padişaha bağlanması

Answer

Padişahların yönetim tecrübesinden yoksun kalması, sancak sisteminin kaldırılmasının en temel sonucudur.
XVII. yüzyıla kadar uygulanan sancağa çıkma usulü, şehzadelerin devlet yönetimi ve askeri konularda 'mutfak' kısmında yetişmesini sağlıyordu. Kafes sistemi ile şehzadelerin saray dışına çıkışının yasaklanması, bu tecrübe aktarımını durdurmuş ve yönetim kabiliyeti zayıf padişahların tahta çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Klasik dönemdeki Sancağa Çıkma usulünün amacını hatırla.
Şehzadeler sancaklarda 'Lala' eşliğinde valilik yaparak ordu komuta etmeyi ve halkı yönetmeyi öğrenirdi.
Bu süreç, geleceğin padişahı için bir staj ve tecrübe dönemiydi.
2
Ekber ve Erşed sistemi ile gelen Kafes usulünü analiz et.
Şehzadeler artık sancaklara gitmiyor, sarayda (Şimşirlik) kapalı bir ortamda yetişiyordu.
Hükümdar adaylarının halktan ve idari hayattan kopuk kalmasına neden oldu.
3
Bu değişimin devlet yönetimi üzerindeki doğrudan etkisini belirle.
Tecrübesiz padişahların tahta geçmesiyle birlikte merkezi otoritede zayıflamalar ve valide sultanlar ile saray ağalarının yönetimdeki etkisi artmıştır.
Liderin yetersizliği, yönetim mekanizmasındaki boşlukların başkaları tarafından doldurulmasına yol açar.

Key Concept

Osmanlı Veraset Sistemi ve Kafes Usulü

Hints

1
Şehzadelerin saraydan dışarı çıkamaması onların halkla ve yönetimle olan bağını nasıl etkilemiş olabilir?
2
Eski sistemde sancağa giden bir şehzade hem askerlik hem de valilik yapıyordu. Kafes sisteminde ise sadece teorik eğitim alıyordu.
3
Bu durum padişahların 'donanımlı liderler' olmasını engelleyerek merkezi otoriteyi nasıl zayıflatmış olabilir?

Practice More

Osmanlı veraset sisteminin tarihsel gelişimini (Osman Bey -> I. Murad -> Fatih -> I. Ahmed) bir tablo yaparak merkezi otorite üzerindeki etkilerini karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question