Question

Türkiye'nin jeomorfolojik gelişiminde litolojik yapının etkisiyle şekillenen karstik araziler, farklı bölgelerde çeşitli mikro ve makro yer şekillerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu arazilerde suların kimyasal etkisiyle meydana gelen aşınım ve birikim süreçleri, bölgenin kayaç yapısına göre farklılıklar gösterir.

Buna göre, Türkiye'deki karstik yer şekilleri ve bu şekillerin dağılışı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Batı Toroslar'da kireç taşı (kalker) üzerinde gelişen polye ve uvala gibi büyük aşınım şekilleri yaygın olarak görülür.
  2. B
    Sivas ve Erzincan çevresinde, alçı taşı (jips) üzerinde gelişen dolin, lapya ve mağara gibi karstik şekillere rastlanır.
  3. Karstik aşınım şekillerinin en küçüğü olan lapyalar, Türkiye'de sadece Akdeniz iklim bölgesindeki kalkerli arazilerde oluşmaktadır.Answer
  4. D
    Denizli-Pamukkale çevresindeki travertenler, karstik suların bünyesindeki kalsiyum karbonatın yüzeye çıktığı noktada çökelmesiyle oluşan birikim şekilleridir.
  5. E
    Yer altı boşlukları olan mağaraların tavanlarından sızan suların içindeki kirecin birikmesiyle sarkıt, dikit ve sütun gibi yapılar meydana gelir.

Answer

Karstik aşınım şekillerinin en küçüğü olan lapyalar, Türkiye'de sadece Akdeniz bölgesinde veya sadece kalker üzerinde değil, aynı zamanda İç Anadolu gibi bölgelerde jips (alçı taşı) üzerinde de görülür.
Karstik aşınım şekillerinin en küçüğü olan lapyalar, çözünebilen kayaçların bulunduğu her yerde oluşabilir. Türkiye'de Akdeniz Bölgesi'ndeki kalkerli (kireç taşı) arazilerde çok yaygın olsalar da, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da jips (alçı taşı) üzerinde de lapya oluşumları görülmektedir. Bu nedenle lapyaların 'sadece' Akdeniz'de veya 'sadece' kalker üzerinde olduğunu iddia eden seçenek coğrafi olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Karstik şekillerin sınıflandırılmasını hatırla.
Lapyalar aşınım, travertenler ve sarkıt/dikitler birikim şeklidir.
Soruda verilen aşınım ve birikim ayrımını doğrulamak için.
2
Türkiye'deki litolojik (kayaç) dağılımı analiz et.
Karstlaşma sadece kalker (Akdeniz) değil, jips (Sivas-Erzincan) ve kaya tuzu (Çankırı) üzerinde de gerçekleşir.
Dağılımla ilgili 'sadece' gibi kısıtlayıcı ifadelerin doğruluğunu denetlemek için.
3
Seçeneklerdeki 'sadece' ifadesini sorgula.
Lapyaların sadece Akdeniz'de olduğu bilgisi, jips karstı gerçeğiyle çelişmektedir.
Hatalı olan genel yargıyı tespit etmek için.

Key Concept

Türkiye'de Karstik Şekillerin Dağılımı ve Litoloji İlişkisi

Practice More

Karstik aşınım şekillerini küçükten büyüğe (Lapya-Dolin-Uvala-Polye) sıralayarak çalışmanız süreçleri anlamanızı kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:50s