Türkiye’nin iklim özelliklerini etkileyen rüzgar sistemleri üzerinde hem ülkenin bulunduğu enlem kuşakları (mutlak konum) hem de yer şekillerinin uzanış ve yükselti özellikleri (göreceli konum) doğrudan belirleyicidir. Bu faktörler, rüzgarların sıcaklık, nem ve yağış bırakma karakteristiklerini şekillendirir.
Buna göre, Türkiye’de etkili olan rüzgarların özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- AKarayel ve Poyraz gibi kuzey sektörlü rüzgarların sıcaklığı düşürücü etki yapması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla ilişkilidir.
- BLodos rüzgarı, kış mevsiminde sıcaklığı hızla artırarak karların erken erimesine ve buna bağlı olarak sel baskınları ile çığ riskine neden olabilir.
- Ege kıyılarında yaz aylarında denizden karaya doğru eserek serinletici etki yapan 'İmbat' rüzgarı, kaynağını Türkiye'nin mutlak konumundan alan kalıcı bir rüzgardır.Answer
- DFön rüzgarı, bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin sürtünme etkisiyle her metrede sıcaklığını artırması sonucunda oluşur.
- ESamyeli (Keşişleme), Türkiye'nin güneydoğusundan eserek buharlaşmayı şiddetlendiren ve tarım ürünleri üzerinde kurutucu etki yapan bir rüzgardır.
Answer
Ege kıyılarında esen İmbat rüzgarının mutlak konumla ilişkilendirilmesi yanlıştır; çünkü bu rüzgar bir yerel meltem türüdür.
İmbat rüzgarı, Ege Bölgesi'nde denizden karaya doğru esen bir 'deniz meltemi'dir. Meltem rüzgarları, dünyanın günlük hareketi ve kara-denizlerin farklı ısınma özelliklerine bağlı olarak oluşur. Bu durum Türkiye'nin enlemi (mutlak konumu) ile değil, deniz kenarında olması ve yer şekilleri gibi göreceli konum özellikleriyle ilgilidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Rüzgarlar ve Mutlak/Göreceli Konum İlişkisi
Hints
1
Türkiye'deki rüzgarları 'KAYIP SAKAL' şifresiyle hatırlayın; bu rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi enlem ile ilgilidir.
2
İmbat bir deniz meltemidir. Meltem rüzgarları kalıcı veya mevsimlik değil, günlüktür ve yerel koşullara bağlıdır.
3
Mutlak konum, Türkiye'nin Ekvator'a veya kutba olan mesafesiyle ilgilidir. Deniz ve karaların gün içindeki ısınma farkı ise göreceli (özel) konumdur.
Practice More
Fön rüzgarının Türkiye'de hangi tarım ürünlerinin yetişmesine (mikroklima) olanak sağladığını araştırınız.
Estimated Time:1m 30s