Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin askeri bir müdahaleyle yürütme organını doğrudan kontrol altına alarak partili bir yönetim sürecini başlattığı 19131913 tarihli Bâb-ı Âli Baskını, aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle Türk siyasi tarihindeki diğer müdahale ve olaylardan ayrılmaktadır?

  1. Siyasi rejimi veya hanedanı hedef almayan, sadece hükümetin istifasını amaçlayan bir darbe olmasıAnswer
  2. B
    Anayasal düzene karşı çıkan irticai nitelikli bir halk hareketi olarak başlaması
  3. C
    Mutlak monarşiden parlamenter sisteme geçişin ilk hukuki basamağı olması
  4. D
    Padişahın yürütme yetkilerinin ilk kez bir meclis kararıyla kısıtlanması
  5. E
    Ordunun siyasetten tamamen arındırılmasına yönelik bir reform hareketi olması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını, siyasi rejimi veya hanedanı hedef almayan, sadece mevcut hükümetin (Kâmil Paşa kabinesi) zorla düşürülmesini amaçlayan bir hükümet darbesidir.
Bâb-ı Âli Baskını'nın en temel ve ayırt edici özelliği, Osmanlı'daki diğer bazı ayaklanmaların aksine mevcut siyasi rejimi (Meşrutiyet) veya padişahı değiştirmeyi değil, sadece yürütme organı olan hükümeti ele geçirmeyi hedeflemesidir. Bu durum onu Türk tarihindeki ilk modern hükümet darbesi yapar.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını değerlendir.
Olayın bir rejim (Meşrutiyet) değişikliği mi yoksa hükümet (kabine) değişikliği mi olduğunu belirle.
Türk siyasi tarihinde rejim değişiklikleri ile hükümet darbeleri arasındaki fark KPSS'de kritik bir ayrım noktasıdır.
2
Sonuçları analiz et.
Kâmil Paşa hükümetinin istifa ettirildiğini ve yerine İttihatçılara yakın Mahmut Şevket Paşa hükümetinin kurulduğunu hatırla.
Hükümetin değişmesi ancak padişahın (V.V. Mehmet Reşat) ve rejimin (Meşrutiyet) yerinde kalması, olayın niteliğini belirler.
3
Siyasi literatürdeki yerini sapta.
Bâb-ı Âli Baskını'nın Türk tarihindeki ilk modern 'hükümet darbesi' örneği olduğu sonucuna ulaş.
Doğrudan yürütme organını (hükümeti) hedef alan ve ele geçiren bir askeri-siyasi müdahale olması temel ayırt edici özelliktir.

Key Concept

Hükümet Darbesi vs. Rejim Değişikliği

Hints

1
Bu olayın sonucunda hangi organın (padişah mı, meclis mi, hükümet mi) değiştiğine odaklanın.
2
Bâb-ı Âli Osmanlı'da hükümet merkezi anlamına gelir. Baskının doğrudan bu merkeze yapılması hedefin ne olduğunu gösterir.
3
Rejim (Meşrutiyet) yerinde kalmış, sadece Kâmil Paşa istifa ettirilip yerine Mahmut Şevket Paşa getirilmiştir.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını ile 31 Mart Vakası'nı amaç ve sonuç bakımından karşılaştıran bir tablo hazırlamak bu ayrımı pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question