Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de çalı formasyonları; iklim özellikleri, yükselti ve beşerî müdahalelere bağlı olarak maki, garig ve psödomaki (yalancı maki) şeklinde sınıflandırılır. Aşağıdaki tabloda bu gruplardan üçüne ait bazı karakteristik özellikler numaralandırılarak verilmiştir:

GrupKarakteristik Özellikler
ISert ve parlak yapraklı, kuraklığa dayanıklı ve kışın yaprağını dökmeyen bodur ağaççıklar.
IIMakilerin tahrip edildiği, toprağın inceldiği yerlerde görülen çok kısa boylu, seyrek çalı toplulukları.
IIINemli iklim bölgesinde orman tahribiyle oluşan, içinde kışın yaprak döken türlerin de bulunduğu topluluklar.

Bu tablo ve Türkiye'nin coğrafi özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. III. grubun yaygın olduğu alanlardaki yıllık yağış rejimi, I. grubun yaygın olduğu alanlara göre daha düzenlidir.Answer
  2. B
    I. gruptaki bitkilerin kuzey yayılış sınırını belirleyen temel faktör, yıllık toplam yağış miktarının yetersizliğidir.
  3. C
    II. gruptaki toplulukların oluşmasında temel etken, iklimin giderek kuraklaşması ve yıllık sıcaklık farklarının artmasıdır.
  4. D
    I. gruptan II. gruba geçiş süreci, bitki örtüsünün dikey yönde yükseltiye bağlı kuşaklar oluşturmasıyla açıklanır.
  5. E
    III. gruptaki türler, Türkiye'nin iç kesimlerinde karasallığın en şiddetli olduğu platolarda ana bitki örtüsünü oluşturur.

Answer

III. grubun yaygın olduğu alanlardaki yıllık yağış rejimi, I. grubun yaygın olduğu alanlara göre daha düzenlidir.
Tablodaki III. grup psödomaki (yalancı maki) formasyonunu, I. grup ise maki formasyonunu tanımlamaktadır. Psödomakiler, Karadeniz kıyı kuşağı gibi her mevsim yağış alan nemli bölgelerde ormanların tahrip edilmesiyle oluşur. Makiler ise yaz kuraklığının belirgin olduğu Akdeniz iklim bölgesinde yaygındır. Bu nedenle psödomakilerin bulunduğu alanların yağış rejimi, makilerin bulunduğu alanlara göre daha düzenlidir.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki tanımlardan hareketle çalı gruplarını teşhis et.
Grup I: Maki (her dem yeşil, kurakçıl), Grup II: Garig (tahrip edilmiş maki), Grup III: Psödomaki (yalancı maki, yaprak döken türler barındıran).
Bitki topluluklarının morfolojik özellikleri ve oluşum şartları türlerini belirlememizi sağlar.
2
Teşhis edilen grupların Türkiye'deki temel yayılış alanlarını ve iklim özelliklerini eşleştir.
Maki: Akdeniz iklimi (yaz kurak, kış ılık); Psödomaki: Karadeniz iklimi (her mevsim yağışlı, nemli).
Bitki örtüsü, ilgili bölgenin iklim koşullarının (yağış rejimi, sıcaklık) bir yansımasıdır.
3
Seçeneklerdeki çıkarımları iklim ve yer şekilleri verileriyle analiz et.
Karadeniz kıyılarındaki (psödomaki alanı) yağış rejimi, Akdeniz kıyılarındaki (maki alanı) rejime göre daha düzenlidir.
Karadeniz her mevsim yağış alırken, Akdeniz'de yaz mevsimi kuraktır.

Key Concept

Türkiye'de Çalı Formasyonlarının Sınıflandırılması ve İklim İlişkisi

Hints

1
Grup I, II ve III'ün sırasıyla maki, garig ve psödomaki olduğunu belirleyerek işe başlayın.
2
Psödomakilerin (yalancı maki) neden Karadeniz Bölgesi'nde, makilerin ise neden Akdeniz/Ege kıyılarında yaygın olduğunu düşünün.
3
Bitki örtüsü sınırlarını belirleyen faktörlerin (sıcaklık vs. yağış) ve insan etkisinin (tahribat) çalı türleri üzerindeki farkını analiz edin.

Practice More

Akdeniz'deki maki üst sınırı ile Karadeniz'deki orman üst sınırını etkileyen faktörleri (enlem vs. nem) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question