Türkiye'de yer şekillerinin genel uzanış doğrultusu, iklim elemanlarının dağılışı ve denizel etkilerin yayılım alanı üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Özellikle dağ sıralarının kıyı çizgisine göre konumu, kıyı kuşağı ile iç kesimler arasındaki etkileşimi doğrudan şekillendirir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de dağların uzanış doğrultusunun iklim ve bitki örtüsü özellikleri üzerindeki etkilerinden biri olarak gösterilemez?
- AAkdeniz ve Karadeniz kıyı kuşağında denizel etkilerin iç kesimlere sokulamayarak dar bir alanda kalması
- BEge Bölgesi'nde nemli hava kütlelerinin graben ovaları boyunca iç kısımlara kadar ulaşabilmesi
- CKaradeniz ve Akdeniz'de kıyı ile hemen arkasındaki iç kesimler arasında belirgin iklim farklarının oluşması
- Toros Dağları'nın denize bakan güney yamaçlarının, kuzey yamaçlarına göre kış ılıklığının daha belirgin olması ve güneşlenme süresinin uzunluğuAnswer
- EEge Bölgesi'nde maki bitki örtüsünün iç kesimlerdeki vadi içlerine kadar geniş bir yayılım alanı bulması
Answer
Toros Dağları'nın güney yamaçlarının kuzey yamaçlarına göre daha sıcak olması ve güneşlenme süresinin uzunluğu 'bakı' etkisiyle açıklanır ve bu durum dağların uzanış doğrultusunun değil, matematik konumun bir sonucudur.
Toros Dağları'nın güney yamaçlarının kuzey yamaçlarına göre daha sıcak olması, daha fazla güneş alması ve ürünlerin erken olgunlaşması 'bakı' etkisi ile ilgilidir. Bakı etkisi, Türkiye'nin orta kuşakta ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer almasının, yani mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur. Dağların kıyıya paralel ya da dik uzanması bu durumu değiştirmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Matematik Konum (Bakı) ve Özel Konum (Dağların Uzanış Doğrultusu) Ayrımı
Hints
1
Bir özelliğin 'dağların uzanışı' ile ilgili olması için o bölgedeki kıyı çizgisi ile dağların yönü arasındaki ilişkiye bakmalısınız.
2
Seçeneklerdeki durumlardan hangisi dağlar kuzey-güney yönlü uzansaydı bile Türkiye'nin dünya üzerindeki yeri nedeniyle değişmezdi?
3
Güneş ışınlarının düşme açısı ve yamaçların güneşe bakma durumu (Bakı), dağların kıyıya göre konumundan bağımsız bir matematik konum özelliğidir.
Practice More
Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların paralel uzanmasının ulaşım ve liman hinterlandları üzerindeki etkilerini de inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s