Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi'nde yaşanan Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası sürece dair bazı gelişmeler şu şekildedir:
| Gelişme | Niteliği |
|---|---|
| Ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi | Stratejik/Askeri |
| Maarif Kongresi'nin Ankara'da toplanması | Sosyal/Kültürel |
| Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık yetkisinin verilmesi | Hukuki/Siyasi |
| Tekalif-i Milliye Emirleri'nin yayımlanması | Ekonomik/Askeri |
Bu gelişmelerin sebep-sonuç ilişkisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin () bu buhranlı dönemdeki stratejik yaklaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin bütüncül ve doğru bir değerlendirmesidir?
- Ordunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesinin yarattığı otorite boşluğunu gidermek adına meclisin yasama ve yürütme yetkilerinin Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesi, Tekalif-i Milliye gibi radikal kararların hızla alınmasını sağlarken; Maarif Kongresi'nin toplanması, mücadelesinin sadece askeri değil, köklü bir devlet inşa süreci olduğunu kanıtlar.Answer
- BAskeri gerilemenin diplomatik bir başarıya tahvil edilmesiyle İtalya ve Fransa Anadolu’dan tamamen çekilmiş; imzalanan Ankara Antlaşması ile Batı Cephesi’ndeki lojistik sorunlar Tekalif-i Milliye Emirleri’ne gerek kalmadan çözüme kavuşturulmuştur.
- CSavaşın kaybedilmesine rağmen Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması’nın imzalanması ve İstiklal Marşı’nın kabulü, meclisin Kayseri’ye taşınması fikrinin terk edilmesini ve Başkomutanlık Kanunu’nun oy birliğiyle kabul edilmesini sağlamıştır.
- DDüzenli ordunun ağır yenilgisi üzerine TBMM, Kuva-yı Milliye ruhuna geri dönüş kararı almış; bu doğrultuda Maarif Kongresi’nde alınan kararlarla tüm eğitimciler cepheye gönderilerek Tekalif-i Milliye Emirleri kapsamında ordunun insan kaynağı ihtiyacı karşılanmıştır.
- EMeclis yetkilerinin süresiz olarak Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesiyle sonuçlanan Başkomutanlık Kanunu, saltanatın kaldırılması ve Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanması süreçlerinde karar alma mekanizmasını hızlandıran temel yasal dayanak olmuştur.
Answer
Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesiyle oluşan krizin Başkomutanlık Kanunu ile aşılması ve Maarif Kongresi'nin devlet inşa sürecini göstermesi doğru değerlendirmedir.
Kütahya-Eskişehir mağlubiyeti, Milli Mücadele'nin en kritik 'varlık-yokluk' sınavlarından biridir. Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi kararı mecliste büyük tartışmalara ve 'başarısızlık' eleştirilerine yol açmış; bu kriz ancak meclisin kendi yetkilerini (yasama ve yürütme) Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesiyle (Başkomutanlık) aşılabilmiştir. Bu yetkinin ilk icraatı ordunun ihtiyaçlarını karşılayan Tekalif-i Milliye Emirleri'dir. Aynı dönemde Maarif Kongresi'nin toplanması ise askeri yenilginin bile Türk milletinin eğitim ve kültür ülküsünü durduramayacağını gösteren bütüncül bir yaklaşımdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buhran Yönetimi ve Topyekûn Savaş Stratejisi
Hints
1
Bu savaş, düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki tek yenilgisidir ve TBMM'de ciddi bir yönetim krizi yaratmıştır.
2
Mustafa Kemal Paşa'ya verilen yetkilerin kapsamını (yasama-yürütme) ve bu yetkiyle yayımlanan ilk emirlerin (ekonomik) adını düşünün.
3
Savaşın en yoğun anında toplanan ve 'eğitim' ile ilgili olan kongrenin, TBMM'nin gelecek vizyonuyla ilişkisini kurun.
Practice More
Başkomutanlık yetkisinin demokratik açıdan mecliste neden tartışıldığını ve Mustafa Kemal'in bu yetkiyi neden sınırlı süreyle kabul ettiğini araştırabilirsiniz.
Alternative Method
Olayları kronolojik olarak (Kütahya-Eskişehir -> Sakarya -> Büyük Taarruz) sıralayarak seçeneklerdeki Sakarya ve İnönü sonuçlarını eleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s