Türkiye'de dış kuvvetlerin yer şekilleri üzerindeki etkisi bölgelere göre farklılık göstermektedir. Özellikle İç Anadolu'nun güney kesimleri ile Güneydoğu Anadolu'da rüzgârların aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşan 'tafoni' (delikli kaya) ve 'mantar kaya' gibi yer şekillerine yaygın olarak rastlanmaktadır.
Buna göre, bu tür yer şekillerinin yaygın olduğu bir yöre hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
- AKimyasal çözünme süreçleri mekanik çözülmeye göre daha hızlı gerçekleşmektedir.
- BDoğal bitki örtüsü, toprağı rüzgâr erozyonuna karşı koruyacak yoğunluktadır.
- CYıllık toplam yağış miktarı, yıllık potansiyel buharlaşma miktarından daha fazladır.
- Günlük sıcaklık farklarına bağlı olarak gelişen mekanik çözülme sonucu oluşan ufalanmış malzeme miktarı fazladır.Answer
- EToprak oluşum süreci, yüksek nem ve düzenli yağış koşulları altında oldukça hızlı ilerlemektedir.
Answer
Günlük sıcaklık farklarına bağlı olarak gelişen mekanik çözülme sonucu oluşan ufalanmış malzeme miktarı fazladır.
Mantar kaya ve tafoni gibi rüzgâr aşındırma şekillerinin görüldüğü alanlar kurak ve yarı kurak iklim özelliklerine sahiptir. Bu bölgelerde bitki örtüsü cılız olduğu için rüzgâr yerle doğrudan temas eder. Ayrıca, günlük sıcaklık farklarının yüksek olması kayaların mekanik (fiziksel) yolla ufalanmasına neden olur; bu da rüzgârın taşıyıp aşındırmada kullanacağı kum ve toz gibi materyalleri açığa çıkarır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Rüzgâr Şekilleri ve Fiziksel Çözülme İlişkisi
Hints
1
Rüzgârın bir yeri şekillendirebilmesi için o yerin 'kurak' mı yoksa 'nemli' mi olması gerektiğini düşünün.
2
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da sıcaklık farkları yüksektir. Bu durum taşların parçalanma biçimini nasıl etkiler?
3
Rüzgâr erozyonu ve şekillenmesi için bitki örtüsünün yokluğu ve fiziksel (mekanik) ufalanma temel şarttır.
Practice More
Rüzgâr biriktirme şekilleri olan kumul, lös ve barkan kavramlarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s