Question

Difficulty: Mediumİdari İşlemler

Bir belediye başkanı, geçmişte aralarında kişisel bir anlaşmazlık bulunan bir esnafın yasal şartları eksiksiz taşıyan iş yeri ruhsatı yenileme talebini, mevzuatta herhangi bir kısıtlama olmamasına rağmen "bölgedeki işletme yoğunluğunu dengelemek" gerekçesiyle reddetmiştir. Ancak yapılan incelemede, belediye başkanının aynı bölgede kendi yakınlarına ve siyasi destekçilerine benzer ruhsatları kısa süre içinde verdiği tespit edilmiştir. Bu olayda, belediye başkanının idari işlemi tesis ederken "kamu yararı" yerine "kişisel saiklerle" hareket etmesi, idari işlemin hangi unsuru yönünden sakat olmasına yol açar?

  1. A
    Yetki
  2. B
    Şekil
  3. C
    Sebep
  4. D
    Konu
  5. MaksatAnswer

Answer

İdari işlemin maksat unsuru, idarenin bir işlemi yaparken ulaşmak istediği nihai gayedir ve bu gaye her zaman kamu yararı olmalıdır. Olayda kişisel husumetle hareket edilmesi 'yetki saptırması' oluşturur ve maksat unsurunu sakatlar.
İdari işlemlerin beş temel unsurundan biri olan 'maksat', idarenin bir işlemi tesis ederken ulaşmayı hedeflediği temel gayedir. Türk idare hukukunda tüm idari işlemlerin tek ve mutlak amacı kamu yararıdır. Eğer bir kamu görevlisi, sahip olduğu yasal yetkiyi kamu yararı dışında kişisel bir intikam, siyasi bir çıkar veya üçüncü şahıslara yarar sağlama amacıyla kullanırsa, bu durum 'yetki saptırması' (détournement de pouvoir) olarak adlandırılır ve işlemin maksat unsuru yönünden sakatlanmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki idari işlemi ve idarenin motivasyonunu analiz edin.
Belediye başkanının ruhsat talebini kişisel bir husumet (intikam) nedeniyle reddettiği görülmektedir.
Hukuka aykırılığın niteliğini belirlemek için idarenin gerçek niyetini tespit etmek gerekir.
2
İdari işlemin beş temel unsurunu (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) gözden geçirin.
Yetki (kim?), Şekil (nasıl?), Sebep (neden?), Konu (ne?) ve Maksat (niçin/amaç?) sorularının cevapları aranır.
Her bir unsur, işlemin farklı bir boyutundaki hukuka uygunluğu denetler.
3
Kişisel veya siyasi saiklerin hangi unsura karşılık geldiğini belirleyin.
Kamu yararı dışındaki her türlü amaç (siyasi, kişisel, mali) 'Maksat' unsuru kapsamında değerlendirilir.
İdare hukukunda tüm idari işlemlerin genel ve değişmez amacı kamu yararıdır; bu amaçtan sapılması işlemi sakatlar.

Key Concept

İdari İşlemin Maksat Unsuru ve Yetki Saptırması

Hints

1
İdari işlemlerin her zaman 'Kamu Yararı' amacıyla yapılması gerektiğini hatırlayın.
2
Bir işlemin 'Niçin?' yapıldığı sorusunun cevabı, o işlemin amacını yani unsurlarından birini verir.
3
İdarenin yetkisini kişisel intikam veya siyasi çıkar için kullanması literatürde 'yetki saptırması' olarak geçer ve doğrudan işlemin gayesini (amacını) ilgilendirir.

Practice More

İdari işlemlerin 'Yetki Tecavüzü' ve 'Fonksiyon Gaspı' gibi sakatlık hallerini de inceleyerek yetki unsuru ile farklarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question