Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde uygulanan ikta sisteminde, kendisine toprak tahsis edilen askeri görevli (iktadâr), bölgedeki halkın vergilerini toplama yetkisine sahip olsa da halkı yargılama yetkisine sahip değildir. Taşradaki adli işler doğrudan merkeze bağlı olan "kadı"lar tarafından yürütülmektedir.

Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toprak sahiplerinin güçlenerek merkezi otoriteye rakip olmasını engellemekAnswer
  2. B
    Tarımsal üretimde sürekliliği ve verimliliği artırmak
  3. C
    Gulam sistemine dayalı ordunun sayıca üstünlüğünü korumak
  4. D
    Şer'i hukuk kurallarının taşradaki etkisini zayıflatmak
  5. E
    İktadârların ordu içerisindeki hiyerarşik konumlarını güçlendirmek

Answer

Toprak sahiplerinin güçlenerek merkezi otoriteye rakip olmasını engellemek
Türk-İslam devletlerinde adaletin sağlanması hükümdarın en temel görevi kabul edilmiştir. Askeri bir yönetici olan iktadâra yargı yetkisi verilmemesinin sebebi, bu kişinin bulunduğu bölgede 'derebeyi' gibi bağımsız bir güç odağı haline gelmesini önlemektir. Kadıların merkeze bağlı çalışması, ordunun ve yerel yöneticilerin sivil halk üzerindeki baskısını denetlemeyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İkta sistemindeki yetki dağılımını analiz etmek.
İktadârın (askeri görevli) mali ve askeri yetkileri varken, yargı yetkisinin bulunmadığı görülür.
Askeri ve adli güçlerin aynı kişide toplanmasının yaratacağı siyasi riskleri anlamak.
2
Yargı yetkisinin bağımsız bir görevli olan kadıya verilmesinin sonucunu yorumlamak.
Kadıların doğrudan merkeze bağlı olması, taşradaki askeri gücün denetlenmesini sağlar.
Hukukun üstünlüğü ilkesinin merkezi otoritenin korunmasındaki rolünü kavramak.

Key Concept

Hukuk ve askeri teşkilat arasındaki kuvvetler ayrılığı ilkesinin merkezi otoriteyi güçlendirmesi
Rate this question