Question

Difficulty: Hardİdarenin Sorumluluğu

Devlet Demir Yollarına ait bir yolcu treninin seyri esnasında, trenin motor kısmında meydana gelen ve yapılan teknik incelemede imalat hatasından kaynaklandığı anlaşılan ani bir patlama sonucu yolcular yaralanmıştır. İdare; tüm bakım ve kontrollerin zamanında yapıldığını, olayın kendi denetimi dışındaki bir üretim hatasından kaynaklandığını ve bu nedenle herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek sorumluluktan kurtulmaya çalışmaktadır.

İdare hukukundaki sorumluluk ilkeleri çerçevesinde, söz konusu olay ve idarenin savunması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Olayın 'dışsallık' özelliği bulunmadığı için bu bir 'beklenmeyen hal'dir ve idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.Answer
  2. B
    Üretim hatası idarenin denetim alanı dışında kalan 'dışsal' bir etken olduğu için 'mücbir sebep' sayılır ve idare tazminattan kurtulur.
  3. C
    Zarar, imalatçı firmanın kusurundan kaynaklandığı için idari yargıda 'tam yargı davası' açılamaz; uyuşmazlık sadece adli yargıda çözülmelidir.
  4. D
    İdarenin tren işletme faaliyeti hukuka uygun olduğu ve ortada bir 'hukuka aykırılık' bulunmadığı için idarenin tazminat sorumluluğu doğmaz.
  5. E
    Bu durum 'sosyal risk' ilkesi kapsamında değerlendirilir ve zarar, kusur şartı aranmaksızın devlet tarafından karşılanır.

Answer

Olayın 'dışsallık' özelliği bulunmadığı için bu bir 'beklenmeyen hal'dir ve idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İdare hukukunda idarenin sorumluluğunu tamamen kaldıran 'mücbir sebep' için olayın idarenin dışından kaynaklanması (dışsallık), öngörülemez ve önlenemez olması gerekir. Trenin motorundaki imalat hatası gibi durumlar ise 'beklenmeyen hal' olarak kabul edilir; çünkü bu olaylar hizmetin yürütüldüğü araçların iç yapısından kaynaklanır. Beklenmeyen haller, idarenin 'hizmet kusuru' sorumluluğunu kaldırabilse de, 'risk ilkesi'ne dayalı kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle idare, imalat hatası olsa dahi yolcuların zararını tazmin etmekle yükümlüdür.

Step-by-Step Solution

1
Olayın idarenin yürüttüğü hizmetin bir parçası olup olmadığını tespit etme.
Motor arızası/patlaması, kamu hizmetinde kullanılan aracın iç yapısıyla ilgilidir.
Sorumluluğu kaldıran hallerin (mücbir sebep vs. beklenmeyen hal) ayrımı için bu tespit kritiktir.
2
'Dışsallık' kriterini değerlendirme.
Olay idarenin faaliyet alanı içinde gerçekleştiği için 'dışsal' değildir.
Mücbir sebep için 'dışsallık' şarttır; içsel olaylar 'beklenmeyen hal' olarak sınıflandırılır.
3
Sorumluluğun türünü ve devamlılığını belirleme.
Beklenmeyen haller, idarenin tehlike (risk) ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İdare, hizmetin işleyişinden kaynaklanan riskleri (imalat hatası dahi olsa) üstlenmek zorundadır.

Key Concept

İdarenin Kusursuz Sorumluluğu ve Sorumluluğu Kaldıran Haller (Mücbir Sebep vs. Beklenmeyen Hal)

Hints

1
Bir olayın 'mücbir sebep' sayılabilmesi için idarenin tamamen dışında (dışsal) gerçekleşmesi gerektiğini unutmayın.

Practice More

Mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki farkları bir tablo üzerinden tekrar ederek idarenin risk ilkesini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question