Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin yıllık ortalama sıcaklık dağılışını gösteren "gerçek sıcaklık" haritası ile "deniz seviyesine indirgenmiş" sıcaklık haritası karşılaştırıldığında; izoterm eğrilerinin uzanışında, karmaşıklık düzeyinde ve sıcaklık değerlerinde belirgin yapısal farklar olduğu görülür. Bu iki haritanın birbirinden farklı bir görünüm sunmasında ve verilerin dağılışında bazı coğrafi faktörler belirleyici rol oynar.

Buna göre, söz konusu haritalar arasındaki bu temel farkların ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi bir etken değildir?

  1. A
    Merkezlerin deniz seviyesinden olan yükseltileri
  2. B
    Yer şekillerinin engebeli olması ve kısa mesafede değişmesi
  3. Merkezlerin bulundukları enlem dereceleriAnswer
  4. D
    Dağların uzanış doğrultusu ve topografik yapı
  5. E
    Bölgenin genel yükselti basamakları

Answer

İki harita arasındaki farkın nedeni olmayan faktör merkezlerin enlem dereceleridir.
Gerçek sıcaklık ile deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık arasındaki tek fark yükselti faktörüdür. Gerçek sıcaklık haritaları bir bölgenin enlem, denizellik, karasallık ve yükselti gibi tüm özelliklerini yansıtırken; indirgenmiş haritalar yükseltinin etkisini matematiksel olarak yok sayar. Enlem derecesi ise Türkiye'nin her iki sıcaklık haritasında da (örneğin Hatay'ın Sinop'tan sıcak olması durumunda) sıcaklık dağılışını belirleyen temel bir unsurdur. Dolayısıyla enlem, iki harita arasındaki 'farkın' değil, her ikisindeki 'ortak' dağılışın nedenidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Gerçek sıcaklık haritası yükseltiyi dahil ederken, indirgenmiş harita yükseltiyi 00 metre kabul eder.
Haritalar arasındaki farkın hangi değişkenlerden kaynaklandığını anlamak için tanım gereklidir.
2
Matematiksel formülün incelenmesi
İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + (Yükselti / 200200)
Formülde değişen tek değişkenin yükselti olduğu, enlemin ise her iki durumda da sıcaklığı etkileyen bir 'taban' faktör olduğu görülür.
3
Farkın kaynağının belirlenmesi
Haritalar arasındaki yapısal farkın (eğrilerin sadeliği veya karmaşıklığı) sadece yükselti ve yer şekillerinden kaynaklandığı tespit edilir.
Enlem her iki haritada da kuzey-güney yönlü sıcaklık değişimini aynı mantıkla etkilediği için fark yaratmaz.

Key Concept

Gerçek ve İndirgenmiş Sıcaklık Farkı

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti her zaman 00 metre kabul edilir.
2
İki şey arasındaki farkı arıyorsanız, her ikisinde de ortak olan özellikleri elemelisiniz.

Practice More

Türkiye'nin Ocak ve Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritaları arasındaki farkları enlem ve karasallık üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question