Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası’nın 139. maddesinde düzenlenen "Hâkimlik ve savcılık teminatı" ilkesine göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar. Ancak bu kuralın belirli istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hâkim ve savcıların rızası olmasa dahi bu teminat hükümlerinden yararlanamayacağı (teminatın dışına çıkılacağı) durumlardan biri değildir?

  1. A
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi
  2. B
    Sağlık bakımından görevini yerine getiremeyeceğinin kesin olarak anlaşılması
  3. C
    Meslekte kalmalarının uygun olmadığına yetkili kurulca karar verilmesi
  4. Görev yapılan mahkemenin veya kadronun idari kararla kaldırılmasıAnswer
  5. E
    Kendi kusurları nedeniyle disiplin cezası sonucu meslekten ihraç edilmeleri

Answer

Görev yapılan mahkemenin veya kadronun idari kararla kaldırılması hâkimlik teminatının bir istisnası değildir; aksine bu durumda bile hâkim ve savcıların hakları korunur.
1982 Anayasası'nın 139. maddesi uyarınca; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkimler ve savcılar aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar. Bu durum hâkimlik teminatının bir gereğidir ve bir 'istisna' değil, 'güvence' niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 139. maddesindeki temel kuralı analiz etme.
Hâkimlerin azledilemeyeceği ve yaş haddinden (65 yaş) önce emekli edilemeyeceği kuralına ulaşılır.
Hâkimlik teminatının kapsamını belirlemek için temel kuralın bilinmesi gerekir.
2
Anayasa'da belirtilen istisnai durumları listeleme.
Suçtan hüküm giyme, sağlık sorunları ve mesleki liyakatsizlik gibi hallerin istisna olduğu görülür.
Hangi durumlarda teminatın sona ereceğini belirlemek seçenekleri elememizi sağlar.
3
Mahkeme veya kadro kaldırılması durumunu değerlendirme.
Anayasa, mahkeme kapatılsa bile maaş ve özlük haklarının korunacağını açıkça belirtmiştir.
İdari değişikliklerin yargı bağımsızlığını zedelememesi için bu koruma mutlak olarak düzenlenmiştir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı'nın Mutlaklığı ve İstisnaları

Hints

1
1982 Anayasası'nın 139. maddesinde yer alan 'Hâkimlik ve Savcılık Teminatı' hükümlerini hatırlayın.
2
Bir mahkemenin idari bir kararla kapatılması durumunda, o mahkemenin hâkiminin maaş alıp alamayacağını düşünün.
3
Anayasa, mahkeme kapatılsa dahi hâkimlerin özlük haklarının devam edeceğini belirterek, idarenin yargı üzerinde baskı kurmasını engeller.

Practice More

Hâkimlerin idari görevleri yönünden kime bağlı olduğunu (Adalet Bakanlığı) ve bu durumun teminatla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question