Examkin

Question

Difficulty: HardSadabat Paktı

Atatürk Dönemi Türk dış politikasında, 19371937 yılında Tahran’da Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı’nın diplomatik arka planı ve üye devletlerin pakt içindeki tutumları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi paktın karakteristik özellikleri arasında yer almaz?

  1. A
    İtalya’nın Habeşistan’ı işgali ve Akdeniz üzerinden Orta Doğu’ya yönelik yayılmacı politikası paktın kurulmasını hızlandırmıştır.
  2. B
    Suriye, hem Türkiye ile yaşadığı Hatay Sorunu hem de Irak ile olan sınır anlaşmazlıkları nedeniyle bu bölgesel oluşumun dışında kalmıştır.
  3. C
    Pakt, dış tehditlere karşı bir güvenlik kuşağı oluşturmanın yanı sıra, bölgedeki göçebe aşiretlerin sınır ötesi faaliyetlerini kontrol altına almayı da hedeflemiştir.
  4. D
    Türkiye, paktın imzalanma sürecinde Sovyetler Birliği’ni diplomatik kanallar üzerinden bilgilendirerek oluşumun anti-Sovyet bir nitelik taşımadığını teyit etmiştir.
  5. Pakt, üye devletlerden herhangi birine yapılacak askeri bir saldırıyı tüm üyelere yapılmış sayan ve ortak askeri müdahaleyi zorunlu kılan bir kolektif savunma ittifakıdır.Answer

Answer

Paktın üye devletlere askeri müdahale zorunluluğu getiren kolektif bir savunma ittifakı olduğu ifadesi yanlıştır; Sadabat Paktı temelinde bir saldırmazlık ve dostluk anlaşmasıdır.
Sadabat Paktı, özü itibarıyla bir 'saldırmazlık paktı' (non−aggressionnon-aggression pactpact) niteliğindedir. Üye devletlerden birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması ve ortak askeri müdahaleyi şart koşması durumu bu pakt için geçerli değildir. Bu tip 'kolektif savunma' hükümleri daha çok askeri ittifaklarda (örneğin NATO'nun 55. maddesi gibi) bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Paktın kuruluş amacını analiz et.
Pakt, İtalya'nın yayılmacılığına karşı bölgesel bir güvenlik ve dostluk bağı kurmak için oluşturulmuştur.
Dış tehditlerin mahiyetini anlamak paktın niteliğini belirler.
2
Üye yapısını ve eksik olan devletleri incele.
Türkiye, İran, Irak ve Afganistan üyedir; Suriye ise Hatay ve sınır sorunları nedeniyle dışarıdadır.
Bölgesel iş birliğinin sınırlarını ve engellerini tespit etmek gerekir.
3
Paktın hukuki ve askeri niteliğini değerlendir.
Pakt, bir askeri ittifaktan ziyade saldırmazlık, iç işlerine karışmama ve danışma prensiplerine dayanır.
Saldırmazlık paktı ile savunma ittifakı (ittifak antlaşması) arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Sadabat Paktı'nın Saldırmazlık Niteliği

Hints

1
Sadabat Paktı'nın bir 'askeri yardım' paktı mı yoksa bir 'saldırmazlık' paktı mı olduğunu hatırlamaya çalışın.
2
Paktın imzalanmasında Suriye'nin neden dışarıda kaldığını ve Sovyetler Birliği ile olan ilişkileri düşünün; bu bilgiler sizi paktın niteliğine götürecektir.
3
Balkan Antantı ile Sadabat Paktı arasındaki farklara odaklanın; Sadabat Paktı askeri yükümlülükler açısından daha zayıf, dostluk odaklı bir metindir.

Practice More

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın üye devletlerini ve kuruluş amaçlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aralarındaki benzerlik ve farkları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sadabat Paktı

More questions from this topic