Question

Difficulty: MediumEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Atatürk Dönemi’nde gerçekleştirilen bazı ekonomik hamleler, Türk ekonomisini yabancı tekelinden kurtarmayı ve bağımsızlığı güçlendirmeyi hedeflerken; bazıları ise özel sermaye yetersizliği nedeniyle yatırımların bizzat devlet eliyle yapılmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "millileştirme" (ekonomik bağımsızlık) amacı taşıyan ve öncelikle Milliyetçilik ilkesiyle ilgili olan bir gelişmedir?

  1. A
    Aşar Vergisinin kaldırılarak köylünün üzerindeki vergi yükünün hafifletilmesi
  2. Yabancı işletmelere ait demiryolları, limanlar ve Reji İdaresi'nin satın alınmasıAnswer
  3. C
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı doğrultusunda devlet bütçesiyle fabrikaların açılması
  4. D
    Özel sektöre kredi ve teknik destek sağlamak amacıyla Sümerbank ve Etibank'ın kurulması
  5. E
    Sanayiciye gümrük muafiyeti ve ucuz arazi tahsisi sağlayan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun kabulü

Answer

Yabancı işletmelere ait demiryolları, limanlar ve Reji İdaresi'nin satın alınması
Yabancı işletmelerin (demiryolları, limanlar, Reji İdaresi) devlet tarafından satın alınması, ekonomik bağımsızlığı sağlamayı ve yabancı sermayenin yerli kaynaklar üzerindeki tekelini kırmayı amaçlar. Bu durum doğrudan 'Millileştirme' (Ekonomik Milliyetçilik) kapsamında yer alır ve öncelikle Milliyetçilik ilkesiyle ilişkilendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Soruda 'millileştirme' ve 'ekonomik bağımsızlık' kavramları vurgulanmıştır.
Milliyetçilik ilkesi, ekonomik hayatta yabancı imtiyazlarının kaldırılmasını ve kaynakların milli kontrol altına alınmasını savunur.
2
Devletçilik ile farkın ayırt edilmesi
Devletçilik, sermaye yokluğu nedeniyle devletin 'yatırım yapmasıdır'; Milliyetçilik ise mevcut yabancı işletmelerin 'bağımsızlık adına satın alınmasıdır'.
Öğrenciler genellikle devletin her türlü ekonomik müdahalesini Devletçilik sanmakta, ancak bağımsızlık odaklı 'satın almaları' (millileştirme) gözden kaçırmaktadır.
3
Seçeneklerin elenmesi
Yabancı işletmelerin satın alınması doğrudan Milliyetçilik ilkesine çıkar.
Limanların, demiryollarının ve Reji'nin satın alınması Türk ekonomisinin millileşmesini sağlamıştır.

Key Concept

Ekonomik Milliyetçilik vs. Devletçilik Ayrımı

Hints

1
Devletin bir fabrikayı sıfırdan yapması ile yabancı bir şirketi satın alması arasındaki farkı düşünün.

Practice More

Kabotaj Kanunu'nun hangi ilkeyle doğrudan ilgili olduğunu ve Devletçilik ile neden karıştırılmaması gerektiğini araştırınız.
Estimated Time:1m 5s
Rate this question