Gümrü Antlaşması’nda yer alan "Ermenistan, Türkiye tarafından kabul edilmeyen hiçbir antlaşmayı tanımayacaktır." maddesiyle Ermenistan, Sevr Antlaşması’nın geçersizliğini kabul eden ilk devlet olmuştur. Bu diplomatik kazanımın, TBMM’nin Milli Mücadele sürecindeki dış politika stratejisine sağladığı en kapsamlı katkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesine zemin hazırlayan ilk askeri ve hukuki dayanak olması
- BKars Antlaşması ile kesinleşecek olan Doğu sınırlarının, herhangi bir diplomatik değişikliğe uğramadan Gümrü ile son halini alması
- 'Bir tarafın tanımadığı antlaşmayı diğer tarafın da tanımaması' ilkesini ilk kez tescilleyerek Moskova Antlaşması gibi büyük ittifaklara diplomatik emsal oluşturmasıAnswer
- DSakarya Meydan Muharebesi sonrası imzalanan Ankara Antlaşması'nda olduğu gibi, Güney Cephesi'ndeki Fransız işgalinin sona ermesini hızlandırması
- EMudanya Ateşkes Antlaşması'nda görülen, Osmanlı Devleti'nin başkentinin TBMM'ye devredilmesi maddesine uluslararası bir meşruiyet zemini hazırlaması
Answer
Gümrü Antlaşması'nın 'bir tarafın tanımadığı belgeyi diğerinin de tanımaması' ilkesini ilk kez uluslararası hukuka işleterek Moskova Antlaşması gibi büyük ittifaklar için stratejik bir kazanım modeli yaratması
Gümrü Antlaşması'ndaki 'Türkiye'nin tanımadığı antlaşmayı Ermenistan da tanımayacak' maddesi, TBMM'nin dış politikadaki en temel kırmızı çizgisini (Sevr'in reddi) ilk kez uluslararası bir belgeye dahil etmesini sağlamıştır. Bu durum, daha sonra imzalanan Moskova Antlaşması'nda da aynen yer alarak TBMM'nin büyük güçlere karşı elini güçlendirmiş ve diplomatik bir 'kazanım modeli' oluşturmuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Diplomatik Emsal ve Meşruiyet (Gümrü - Moskova İlişkisi)
Hints
1
Gümrü Antlaşması'ndaki o meşhur maddeyi hatırlayın: 'Bir tarafın tanımadığını diğeri de tanımayacak...'
2
Bu maddenin sadece Ermenistan ile sınırlı kalmadığını, Moskova Antlaşması'nın ilk maddesiyle olan benzerliğini düşünün.
3
Bir devletin Sevr'i geçersiz sayması, TBMM'nin elini büyük güçlerle yapacağı 'ittifak' pazarlıklarında nasıl güçlendirmiş olabilir?
Practice More
Moskova Antlaşması'nın maddelerini Gümrü ile kıyaslayarak meşruiyet kavramının nasıl genişlediğini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Kronolojik ve içerik karşılaştırması: Gümrü (Aralık 1920) ve Moskova (Mart 1921) metinlerini karşılaştırdığınızda, Gümrü'nün 'diplomatik bir taslak' görevi gördüğünü fark edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s