Examkin

Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’na göre milletvekillerinin görevlerini her türlü baskı ve tehditten uzak, hür iradeleriyle yerine getirebilmelerini sağlamak amacıyla düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" ile "yasama dokunulmazlığı" arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis’teki oy, söz ve düşünceleri için maddi ceza hukuku anlamında tam bir cezasızlık hali ve mutlak bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı yargılamayı sadece milletvekilliği süresince engelleyen usul hukuku niteliğinde nisbi bir bağışıklıktır.Answer
  2. B
    Her iki bağışıklık türü de milletvekilinin görev süresinin sona ermesiyle birlikte kendiliğinden ortadan kalkar ve bu tarihten itibaren milletvekilinin görev sırasındaki tüm eylemleri nedeniyle yargılanması mümkün hale gelir.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kaldırılabilirken; yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamayan mutlak bir bağışıklık niteliği taşır.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu sadece cezai takibatlara karşı bir koruma kalkanı oluştururken; yasama dokunulmazlığı hem cezai hem de hukuk mahkemelerinde açılacak tazminat davalarına karşı tam koruma sağlar.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı sadece milletvekili seçilen kişilere tanınmış bir hak iken; yasama sorumsuzluğundan milletvekili olmayan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar yararlanamaz.

Answer

Yasama sorumsuzluğu maddi ceza hukuku anlamında mutlak bir koruma sağlarken, yasama dokunulmazlığı usul hukuku niteliğinde nisbi bir koruma sağlar.
Doğru ifade, her iki bağışıklığın hukuki temelini en akademik düzeyde açıklar. Yasama sorumsuzluğu, fiilin suç teşkil etmesini doğrudan engellediği için maddi hukuk engeli; dokunulmazlık ise fiil suç kalsa da yargılamayı geçici süre durdurduğu için usuli bir engeldir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme.
Sorumsuzluk; oy, söz ve düşünceleri kapsar. Mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (ömür boyu sürer). Hukuki açıdan 'maddi hukuk engeli' olarak tanımlanır.
Milletvekilinin fikir özgürlüğünü tam koruma altına almak için tasarlanmıştır.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz etme.
Dokunulmazlık; suç işlediği iddia edilen milletvekilini kapsar. Nisbidir (TBMM kaldırabilir) ve geçicidir (sadece üyelik süresince). 'Usul hukuku engeli'dir.
Yargılamayı tamamen ortadan kaldırmaz, sadece üyelik süresince erteler.
3
İki kavramı karşılaştırma.
Sorumsuzluk suçun oluşumunu engellerken, dokunulmazlık sadece takibatın yapılmasını engeller.
A seçeneği bu teknik ayrımı doğru terminolojiyle (maddi hukuk vs usul hukuku) ifade etmektedir.

Key Concept

Yasama bağışıklıklarının (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) hukuki nitelik ve süre farkları.

Hints

1
Yasama sorumsuzluğu 'oy ve söz' özgürlüğüyle ilgiliyken, dokunulmazlık 'işlendiği iddia edilen suçlarla' ilgilidir.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının istisnalarını (Anayasa m. 14 ve ağır cezalık suçüstü hali) içeren senaryo sorularını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic