Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğünü sağlamaya yönelik araçlardan olan hiyerarşi ve idari vesayet yetkilerinin kapsamı, hukuki niteliği ve sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hiyerarşi amiri, astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetleyebilirken; idari vesayet makamı, kural olarak sadece hukukilik denetimi yapabilir.Answer
- Bİdari vesayet makamı, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını değiştirerek onama (tashih) ve onun yerine geçerek karar alma (ikame) yetkisine genel olarak sahiptir.
- CHiyerarşi yetkisi ancak kanunun açıkça izin verdiği durumlarda kullanılabilen istisnai bir yetki iken; idari vesayet yetkisi idari teşkilatın doğal bir sonucudur ve genel bir yetki niteliğindedir.
- DHiyerarşi ilişkisi sadece farklı kamu tüzel kişileri arasında söz konusu olurken; idari vesayet ilişkisi devlet tüzel kişiliği içindeki birimler arasında gerçekleşir.
- Eİdari vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun organlarının işlemlerini denetleyebileceği gibi, hiyerarşi amiri gibi bu organlar üzerinde doğrudan disiplin cezası verme yetkisine de sahiptir.
Answer
Hiyerarşi amirinin hem hukukilik hem yerindelik denetimi yapabilmesi, vesayet makamının ise kural olarak sadece hukukilik denetimiyle sınırlı olması doğrudur.
Hiyerarşi yetkisi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki bir üst makamın ast makam üzerindeki denetim gücünü ifade eder. Bu güç, işlemin sadece hukuka uygunluğunu değil, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından 'yerinde' olup olmadığını da kapsar. İdari vesayet ise, merkezi yönetimin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki anayasal denetim yetkisidir. Özerklik ilkesi gereği, vesayet makamı kanunda açık hüküm yoksa sadece işlemin hukuka uygunluğunu (hukukilik) denetleyebilir, işlemin yerindeliğine karışamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Farkları
Hints
1
Denetimin aynı tüzel kişilik içinde mi yoksa farklı tüzel kişilikler arasında mı yapıldığına dikkat edin.
2
Hiyerarşi 'yönetme' yetkisini, vesayet ise 'gözetim' yetkisini temsil eder; hangisi daha geniştir?
3
Vesayet makamının bir işlemi değiştirerek onaylayıp onaylayamayacağını (tashih yetkisi) hiyerarşi ile karşılaştırın.
Practice More
İl Özel İdaresi'nde Valinin rolünü ve Belediye üzerindeki denetim yetkisini karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s