Türkiye kıyılarında bir delta ovasının oluşabilmesi için; kıyının sığ olması (kıta sahanlığının genişliği), kıyıda güçlü akıntıların bulunmaması ve akarsuyun bol alüvyon taşıması gibi şartların bir arada bulunması gerekir. Sakarya Nehri, havzasından Karadeniz'e bol miktarda malzeme taşımasına rağmen, döküldüğü alanda Çarşamba veya Bafra ovaları gibi geniş bir delta ovası oluşturamamıştır.
Buna göre, Sakarya Nehri'nin ağız kısmında belirgin bir delta ovasının oluşmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Kıyı derinliğinin fazla olması ve güçlü kıyı akıntılarıAnswer
- BAkarsu havzasındaki kayaçların aşınmaya karşı çok dirençli olması
- CAkarsuyun debisinin yıl içinde büyük dalgalanmalar göstermesi
- DAkarsu yatağı boyunca kimyasal aşınmanın mekanik aşınmadan fazla olması
- EKaradeniz'deki gel-git genliğinin Sakarya ağzında en yüksek seviyeye ulaşması
Answer
Sakarya Nehri'nin delta oluşturamamasının temel nedeni, döküldüğü alanda kıyı derinliğinin fazla (kıta sahanlığının dar) olması ve güçlü kıyı akıntılarının alüvyonların birikmesini engellemesidir.
Kıyı derinliğinin fazla olması ve güçlü kıyı akıntılarını belirten seçenek doğrudur. Sakarya Nehri'nin ağzında kıta sahanlığı oldukça dardır. Ayrıca, İstanbul Boğazı'ndan gelen üst akıntı ve Karadeniz'in genel sirkülasyonu, nehrin getirdiği alüvyonları kıyıdan uzaklaştırarak derinlere taşır, bu da geniş bir ovanın oluşmasını imkansız hale getirir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Delta Oluşumunu Engelleyen Faktörler
Hints
1
Nehrin bol malzeme taşıdığı soruda belirtilmiş; yani sorun 'kaynak' değil, 'birikme yeri' ile ilgili olmalı.
Practice More
Doğu Karadeniz'deki nehirlerin (örn. Çoruh) neden delta oluşturamadığı ile Sakarya Nehri'ni kıyaslayınız.
Estimated Time:50s