Question

Difficulty: Very hardDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 1515. Kolordu’nun Doğu Cephesi’ndeki askerî başarıları neticesinde 33 Aralık 19201920 tarihinde Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın, Sevr Antlaşması ile kurgulanan uluslararası düzenin hukuki geçerliliğine karşı elde edilen en temel diplomatik başarısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sevr Antlaşması’nda kendisine toprak vadedilen bir devletin, bu taleplerinden vazgeçerek TBMM’nin siyasi varlığını tanıyan ilk devlet olduğunu tescil etmesiAnswer
  2. B
    Doğu sınırının Misak-ı Millî hedefleri doğrultusunda günümüzdeki şekliyle kesin ve değişmez olarak çizilmesini sağlaması
  3. C
    TBMM’nin ilk kez büyük bir Avrupalı devlet tarafından resmen tanınarak uluslararası alanda tam meşruiyet kazanması
  4. D
    Antlaşmanın imzalanmasıyla Doğu Cephesi'ndeki tüm askerî birliklerin derhal Batı Cephesi'ne sevk edilerek Yunan taarruzunun durdurulması
  5. E
    Osmanlı Devleti’nin uluslararası alandaki temsil yetkisinin bu antlaşma metni ile resmen sona erdiğinin İtilaf Devletleri tarafından kabul edilmesi

Answer

Ermenistan'ın Sevr Antlaşması'nı hükümsüz sayarak bu antlaşmadan vazgeçen ilk devlet olması ve TBMM'nin varlığını resmen tanıması.
Doğru seçenek, Gümrü Antlaşması'nın en özgün niteliğini vurgular. Sevr Antlaşması, Doğu Anadolu'da büyük bir Ermenistan kurulmasını öngörüyordu. Ermenistan'ın bu antlaşmayı imzalaması, Sevr'in geçersizliğini kabul ettiği ve TBMM'yi tanıdığı anlamına gelir. Bu durum, TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve diplomatik başarısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Askerî Durum Analizi
Kazım Karabekir komutasındaki 1515. Kolordu'nun Ermenistan'ı mağlup etmesi.
Diplomatik görüşmelerin başlayabilmesi için sahada üstünlük kurulması gerekiyordu.
2
Diplomatik Çerçeve Değerlendirmesi
33 Aralık 19201920 Gümrü Antlaşması'nın imzalanması.
Askerî zaferi siyasi bir kazanıma dönüştürmek.
3
Sevr Antlaşması ile Bağlantı Kurma
Ermenistan'ın Sevr'den doğan haklarından (Doğu Anadolu'da devlet kurma hayali) vazgeçmesi.
Sevr'in uygulanamaz olduğunun ilk kez resmî bir belgeyle (devletler hukuku nezdinde) kanıtlanması.
4
Siyasi Sonucu Belirleme
TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferinin tescili.
TBMM'nin bir devlet tarafından resmen muhatap alınması ve tanınması.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Sevr Antlaşması'nı hukuken ve fiilen geçersiz kılan ilk uluslararası belge olması.

Hints

1
Gümrü Antlaşması'nın en önemli özelliği, 'ilk' olmasıdır. Kimin kimi ilk kez tanıdığını düşünün.
2
Sevr Antlaşması'nın Doğu Anadolu ile ilgili maddelerini hatırlayın. Ermenistan bu maddelerden vazgeçmiş olabilir mi?
3
Bu antlaşma ile Ermenistan, Sevr Antlaşması’nı tanımadığını resmen kabul ederek TBMM’yi tanıyan ilk devlet olmuştur.

Practice More

Gümrü Antlaşması'ndan sonra Batı Cephesi'ne kaydırılan birliklerin hangi savaşa hazırlıkta kullanıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Antlaşmanın askerî sonuçları yerine 'hukuki' ve 'diplomatik' terimlerine odaklanarak Sevr-Gümrü kıyaslaması yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question