Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde, hâkimin bir uyuşmazlığı karara bağlarken karşılaştığı boşluk türleri ve bu boşlukları doldurma yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Kanun koyucunun bir meseleyi bilerek ve isteyerek düzenlemediği "kural içi boşluk" (intentional gap) durumunda hâkim, Medeni Kanun'un 1. maddesindeki sırayı takip ederek önce örf ve adet hukukuna başvurur, orada da kural yoksa hukuk yaratarak uyuşmazlığı çözer.Answer
  2. B
    Uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmasına rağmen, hükmün lafzının (sözünün) çok geniş olması ve uygulanmasının adaletsiz sonuçlara yol açması durumunda ortaya çıkan boşluk türü "örtülü boşluk" (gerçek olmayan boşluk) olarak adlandırılır.
  3. C
    Hâkimin "hukuk yaratma" yetkisi sadece "hukuk boşluğu" durumunda ortaya çıkar; yani uyuşmazlığın çözümü için ne yazılı hukuk kurallarında ne de bağlayıcı örf ve adet hukukunda bir hüküm bulunmaması gerekir.
  4. D
    Hâkimin takdir yetkisini kullandığı kural içi boşluklarda hâkim kanun dışına çıkmaz, aksine kanun koyucunun kendisine tanıdığı yetki sınırları içerisinde kalarak adalet ve hakkaniyete uygun bir karar verir.
  5. E
    Kanun koyucunun ihmali veya teknolojideki gelişmeler gibi öngörülemeyen nedenlerle ortaya çıkan, uyuşmazlığa uygulanacak hiçbir hükmün bulunmadığı durumlara "açık boşluk" (gerçek kanun boşluğu) denir.

Answer

Kural içi boşluk durumunda hâkimin örf ve adet hukukuna başvurarak hukuk yaratması gerektiğini savunan ifade yanlıştır.
Yanlış olan ifade kural içi boşlukta hâkimin örf ve adet hukukuna başvuracağını söyleyen açıklamadır. Türk hukukunda kural içi boşluk, kanunda bir hükmün bulunduğu ancak çözümün hâkimin takdirine bırakıldığı durumdur. Bu durumda hâkim kanun içindedir ve örf ve adete başvurma sırasına geçmez. Hâkimin hukuk yaratması ise ancak hukuk boşluğu (hem kanun hem örf-adet yokluğu) durumunda söz konusu olur.

Step-by-Step Solution

1
Boşluk türlerini tanımla.
Kanun Boşluğu (Açık/Örtülü) ve Hukuk Boşluğu arasındaki farkı belirledim.
Hâkimin hangi yetkiyi ne zaman kullanacağını anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Kural içi boşluğun niteliğini analiz et.
Kural içi boşluğun kanun koyucu tarafından bilerek bırakıldığını ve çözümün 'takdir yetkisi' ile yapıldığını saptadım.
Kural içi boşlukta kanunda bir hüküm olduğu için hiyerarşik olarak örf ve adete geçilmez.
3
Hâkimin hukuk yaratma sırasını kontrol et.
Hukuk yaratmanın sadece hem yazılı hem yazısız kaynaklar tükendiğinde (hukuk boşluğunda) yapıldığını doğruladım.
Medeni Kanun Madde 1'deki bağlayıcı sırayı test etmek gerekir.
4
Seçenekleri karşılaştırarak yanlış olanı seç.
Kural içi boşluk ile hukuk yaratma/örf-adet sürecini birbirine karıştıran ifadenin yanlış olduğu sonucuna ulaştım.
Kural içi boşlukta hâkim kanun çerçevesindedir, kanun dışı kaynaklara ihtiyaç duymaz.

Key Concept

Kural İçi Boşluk - Takdir Yetkisi ve Hukuk Boşluğu - Hukuk Yaratma Ayrımı

Hints

1
Kural içi boşlukta kanunda bir madde olup olmadığına ve hâkimin 'takdir yetkisi' ile 'hukuk yaratma' yetkisi arasındaki farka odaklanın.

Practice More

Gerçek boşluk (açık boşluk) ile gerçek olmayan boşluk (örtülü boşluk) durumunda hâkimin izlediği yorum yöntemlerini karşılaştıran soruları çözün.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question