Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin işlevsel özellikleri, metnin anlam hiyerarşisini ve yazım düzenini belirleyen temel unsurlardır. Özellikle iki noktanın (:) kullanımında, bu işaretten sonra gelen ifadenin niteliği (cümle olup olmaması) ve özel ad içermemesi durumu, yazım kuralları açısından belirleyicidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı ve ardından gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

  1. İnsanın karakterini şekillendiren üç temel değer vardır: dürüstlük, sabır ve alçakgönüllülük.Answer
  2. B
    Kurumun yeni dönem hedefleri şunlardır: Bilişim altyapısının güçlendirilmesi ve dijital dönüşümün tamamlanması.
  3. C
    Sana tek bir tavsiyem var: hayallerinin peşinden gitmekten asla vazgeçme.
  4. D
    Başvuruda istenen belgeler şunlardır; nüfus kayıt örneği, öğrenim belgesi ve vesikalık fotoğraf.
  5. E
    Ziyaretçilerin uyması gereken kurallar şöyledir: müze içerisinde yüksek sesle konuşulması ve eserlere dokunulması yasaktır.

Answer

İnsanın karakterini şekillendiren üç temel değer vardır: dürüstlük, sabır ve alçakgönüllülük.
Dürüstlük, sabır ve alçakgönüllülük ifadelerini içeren cümlede iki nokta, kendisinden sonra örnek verilecek bir yargının sonuna konmuştur. Sıralanan bu kavramlar tam bir cümle oluşturmadığı ve özel isim olmadıkları için küçük harfle başlatılmaları yazım kurallarına tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlede iki noktanın işlevini belirleme
Cümlelerde iki noktanın ya örnekleme (A, B, D) ya da açıklama (C, E) görevinde kullanıldığı saptanmıştır.
İki noktanın ardından gelen ifadenin yazım kuralı, bu işlevin niteliğine bağlıdır.
2
İki noktadan sonraki ifadenin yapısal analizi
A, B ve D seçeneklerinde ifade bir 'liste/söz öbeği' iken; C ve E seçeneklerinde ifade 'tam bir cümle'dir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen bağımsız cümleler büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler ise küçük harfle başlar.
3
Büyük-küçük harf ve noktalama işareti uyumunu denetleme
A seçeneğinde örnekleme yapılmış ve küçük harf kullanılarak kurala uyulmuştur. B'de örnekleme büyük harfle, C ve E'de cümleler küçük harfle başlatılarak hata yapılmıştır. D'de ise yanlış işaret (noktalı virgül) kullanılmıştır.
İlgili seçeneklerdeki yazım ve noktalama hataları bu kuralların ihlaliyle oluşmuştur.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen açıklama tam bir cümle ise büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler ise küçük harfle başlar.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece kelime/kelime grubu listesi mi olduğuna dikkat edin.
2
Eğer iki noktadan sonraki ifade yüklemi olan tam bir yargıysa büyük harfle, değilse küçük harfle başlar.
3
'Dürüstlük, sabır ve alçakgönüllülük' bir cümle mi oluşturuyor yoksa sadece kavramları mı listeliyor? Bu ayrım büyük/küçük harf kararını belirler.

Practice More

Noktalı virgül (;) ile iki nokta (:) arasındaki farkı pekiştirmek için sıralı cümlelerin ayrımında kullanılan noktalama kurallarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sağlama yapmak için; iki noktadan sonra gelen ifadeyi kendi başına bir cümle olarak söyleyip söyleyemeyeceğinize bakın. Eğer söylenemiyorsa (sadece liste ise) küçük harfle başlamalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question